تأخیر ازدواج در ایران: تحلیل تفاوتهای شهرستانی در الگوهای تجرد مردان و زنان
نویسندگان
1 کارشناسارشد جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2 دانشیار جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران (نویسنده مسئول).
3 استادیار جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
4 دانشیار جمعیتشناسی، گروه جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jips.2022.324174.1149چکیده
در سالیان اخیر، دوران تجرد جوانان ایرانی طولانیتر شده است. روند متفاوت تأخیر ازدواج در مناطق مختلف ایران، موجب پراکندگی منطقهای قابلملاحظه از نظر زمانبندی ازدواج در بین استانها و شهرستانهای کشور شده است. هدف پژوهش حاضر، مطالعه وضعیت و تعیینکنندههای تجرد جوانان در سطح شهرستانهای ایران بوده و واحد تحلیل، 429 شهرستان در سرشماری سال 1395 است. برای این منظور، وضعیت تجرد مردان و زنان، با تمرکز بر سنین 39-25 سال، در سطح شهرستانها مطالعه و سپس ارتباط آن با برخی از ویژگیهای اقتصادی- اجتماعی شهرستانها بررسی گردید. بر پایه یافتهها، شهرستانهایی در غرب و جنوب غرب کشور بالاترین نسبتهای تجرد و در مقابل، شهرستانهایی در مرکز و شمال شرق کشور پایینترین نسبتهای تجرد را برای هر دو جنس دارند. نسبتهای تجرد، ارتباط معکوسی با نسبتهای باسوادی و فعالیت و ارتباط مستقیمی با نسبت بیکاری دارند. متغیرهای مستقل مذکور، بهترتیب، 51 درصد و 27 درصد از تفاوتهای شهرستانی در وضعیت تجرد مردان و زنان را در دامنه سنین 39-30 ساله تبیین میکنند. سیاستهای توسعه متوازن ملی درجهت کاهش نابرابری شهرستانها میتواند ضمن تسهیل ازدواج جوانان، تفاوتهای منطقهای و پراکندگی شهرستانی موجود در وضعیت تجرد جوانان را کاهش دهد.