فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر، موانع قابل توجهی در مسیر ازدواج و فرزندآوری دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی مشاهده می‌شود. تکرارشوندگی این موانع، حاکی از ساختاری بودن موانع است و از آنجا که قوانین و مقررات، بخش مهمی از ساختار محسوب می‌شوند، می‌توان احتمال داد که ریشه بسیاری از موانع در متون قانونی نهفته باشد و نه صرفاً در سلیقه یا عملکرد مدیران. بر این اساس، پژوهش حاضر در پی آنست تا به این سؤال پاسخ دهد که موانعِ مشاهده‌پذیر و تکرارشوندۀ فرزندآوری در نظام آموزش عالی، چگونه و با چه فرایندی از قوانین و مقرراتِ مربوط به نظام آموزش عالی، متأثر است. در گام نخست این تحقیق با روش ردیابی فرایند، موانع تکرارشونده در زمینه فرزندآوری شامل: کمبود خوابگاه متأهلین، معضل درآمدزایی دانشجویان دکتری، معضل اشتغال و مهاجرت فارغ‌التحصیلان دانشگاهی شناسایی و در گام دوم، از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با مدیران و کارشناسان آموزش عالی به علت‌یابی پرداخته شد. در گام سوم، با مطالعه قوانین و مقررات در حوزه‌های خاصی که از علت‌یابی به دست آمده بود، زنجیرۀ علّیِ چگونگیِ تأثیر قوانین و مقررات بر تولید موانع، حاصل شد. یافته‌های تحقیق نشان داد که این موانع، ریشه در برخی از متون قانونی دارند. نتیجۀ این پژوهش بر ضرورت بازنگری در قوانین و مقررات یادشده تأکید دارد؛ در غیر این صورت، شاهد بازتولید موانع فرزندآوری در ساختار آموزش عالی کشور خواهیم بود.