فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش، تغییرات ایجادشده در درک دانش‌آموزان ساکن شهر رشت از هویت خود به‌مثابه شهروند جهانی مورد بررسی قرار گرفته است. جهانی‌شدن به‌عنوان پدیده‌ای اجتماعی و فرهنگی، موجب تحول در نگرش‌ها، ارزش‌ها و هویت نسل جوان شده و آنان را با چالش‌هایی در بازتعریف شهروندی روبه‌رو کرده‌است. هدف این پژوهش، شناخت ابعاد مختلف این تغییرات هویتی و تحلیل تجربه‌های زیسته نوجوانان در مواجهه با فرآیند جهانی‌شدن است. پژوهش با روش قوم‌نگاری انجام شده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ دانش‌آموز دختر و پسر دبیرستانی (پایه‌های دهم تا دوازدهم، در بازه سنی حدود ۱۵ تا ۱۸ سال) و مشاهده مشارکتی در فضای مدرسه گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها به روش تحلیل مضمون انجام شد. یافته‌ها نشان داد که جهانی‌شدن در پنج بعد اصلی بر هویت دانش‌آموزان تأثیرگذار بوده است: جهانی‌شدن تجربیات زندگی روزمره، جهانی‌شدن ارزش‌ها، روحیه انتقادی، پویایی و تحول و اهمیت یافتن خود. این ابعاد، نشان می‌دهند که نوجوانان نه‌فقط از طریق رسانه‌ها و ارتباطات جهانی، بلکه از مسیر بازسازی ارزش‌های فردی و اجتماعی، به ساخت هویتی فراملی حرکت کرده‌اند. گرایش به استقلال، تغییر گروه‌های مرجع و انتقاد به ساختارهای آموزشی و فرهنگی، از دیگر مؤلفه‌های این تغییر است. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که جهانی‌شدن فرآیندی پیچیده و چندوجهی است که بر تمامی ابعاد زندگی نوجوانان تأثیر گذاشته و آنان را به‌سمت درک از «خود» به‌مثابه شهروند جهانی سوق داده است .