طراحی مدل مکان‌یابی و تخصیص مراکز تعمیر تجهیزات سیگنالینگ در ایستگاه‌های اولویت‌دار شبکه ریلی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2024.444137.3229
چکیده

مسائل مکان­یابی مراکز تعمیر در شبکه ریلی در جهت رفع سریع­ و کم هزینه­ خرابی تجهیزات سیگنالینگ توسعه یافته است. سیستم سیگنالینگ در ایستگاه­های راه­آهن ضامن ایمنی و سیر روان قطارهای مسافری و باری است. خرابی تجهیزات سیگنالینگ اجتناب­ناپذیر بوده  که اختلال در حرکت قطارها و بروز نارضایتی در جامعه مشتریان (مسافرین و صاحبان کالا) را به دنبال دارد. از این رو رفع سریع خرابی تجهیزات در ایستگاه­های  اولویت­دار حائز اهمیت است. تجهیزات سیگنالینگ هر ایستگاه شامل اینترلاکینگ، مدار تراک، ماشین­سوزن، چراغ سیگنال و محورشمار است. این تجهیزات دارای میانگین فراوانی خرابی ماهیانه، متوسط زمان تعمیر و آستانه مجاز رفع خرابی متفاوتی هستند. در این مطالعه اختلال ناشی از خرابی تجهیزات سیگنالینگ با میزان اهمیت ایستگاه­ها و میانگین فراوانی خرابی تجهیزات، بررسی می­شود. شاخص­های اهمیت به منظور اولویت­بندی کردن  ایستگاه­ها استخراج شدند. وزن­دهی شاخص­ها با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی انجام گرفت. سپس از روش تصمیم­گیری چندمعیاره تاپسیس،  ایستگاه­ها بر اساس میزان اهمیت­شان اولویت­بندی گردیدند. در ادامه یک مدل بهینه­سازی چند هدفه مکان­یابی و تخصیص برای به حداکثر رساندن پوشش کل شبکه تعمیر و نگهداری، کاهش زمان و هزینه رفع خرابی توسعه می­یابد. برای حل مدل از روش الگوریتم ژنتیک مرتب­سازی نامغلوب استفاده شده است. داده­های خرابی تجهیزات سیگنالینگ در ایستگاه­های راه­آهن مشهد-تهران به عنوان مطالعه موردی بررسی می­شود و  اهمیت ایستگاه­ها و نقاط تقاضا محاسبه می­گردد. مقایسه نتایج خروجی با وضعیت فعلی مراکز تعمیر در این مطالعه نشان می­دهد مکان­یابی جدید مراکز تعمیر و نحوه تخصیص ایستگاه­ها، عدد پوشش ایستگاه­های اولویت­دار را بهبود می­بخشد.