معرفی مدل‌سازی عامل‌بنیان در تبیین باروری پایین

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری جمعیت‌شناسی، گروه جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

2 استاد جمعیت‌شناسی، گروه جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛ استاد افتخاری دانشگاه ملبورن، ملبورن، استرالیا.

doi
10.22034/jips.2021.263638.1091
چکیده

یکی از اهداف مهم در جمعیت‌­شناسی کمک به اتخاذ سیاست‌های مناسب و تأثیرگذار در مواجهه با باروری پایین می­‌باشد. این موضوع برای ایران با توجه به تجربه باروری پایین‌تر از حد جانشینی اهمیت ویژه‌­ای دارد، و در سال‌های اخیر مطالعاتی با استفاده از روش‌های تحلیلی برای تبیین باروری انجام‌شده است. در این مقاله ابتدا ضمن مروری اجمالی بر این مطالعات، روش‌های تحلیلی تبیین باروری پایین نقد و بررسی می‌شود. عدم وجود یک رابطه خطی، یکنواخت و همگن بین متغیرهای مستقل تأثیرگذار بر باروری پایین و عدم درک عمیق از سیستم پیچیده باروری پایین مواردی هستند که در مطالعات انجام‌شده مشهود است. روش مدل‌سازی عامل‌­بنیان به‌عنوان یک ابزار تکنیکی و راهکار مناسب مبتنی بر برنامه­‌نویسی کامپیوتری معرفی می‌شود که می‌تواند محدودیت‌های موجود در روش‌های تحلیلی را بر طرف نماید. امکان ایجاد ارتباط بین سطوح خرد و کلان، و نیز مدل‌سازی سیستم‌های پیچیده نقاط قوت روش‌های عامل‌بنیان در تبیین باروری پایین می­‌باشند.