سنجش شاخص رفاه اجتماعی و تاثیر ارزش افزوده بخش کشاورزی بر رفاه در ایران
نویسندگان
1 استاد تمام، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه اقتصاد واحد زابل، دانشگاه آزاد اسلامی زابل، زابل، ایران
doi
10.22054/qjsd.2025.75030.2510چکیده
یکی از اهداف اصلی توسعه و پیشرفت اقتصادی، دستیابی به سطح رفاهی بالاتر است. رفاه اجتماعی میتواند بهعنوان یکی از اهداف برنامهریزی، معیاری برای سنجش شرایط توسعه کشور قلمداد شود. در این مقاله با استفاده از شاخص رفاه اجتماعی آمارتیاسن و ضریب جینی اقدام به بررسی نابرابری و رفاه اجتماعی بر سهم ارزش افزوده بخش کشاورزی برای استانهای ایران طی سالهای 1389 تا 1398 شده است. متغیرهای تحقیق شامل تولید ناخالص داخلی، ارزش افزوده بخشهای کشاورزی، صنعت و خدمات و ضریب جینی است. نتایج نشان میدهد استانهای ایلام، بوشهر، تهران، خوزستان، سمنان، قزوین، کهگیلویه و بویراحمد، مرکزی و یزد تغییرات رفاهی بالاتری نسبت به میانگین کل استانها داشتهاند و استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، اصفهان، البرز، چهارمحالوبختیاری، خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، زنجان، سیستان و بلوچستان، فارس، قم، کردستان، کرمان، کرمانشاه، گلستان، گیلان، لرستان، مازندران، هرمزگان و همدان تغییرات رفاهی پایینتری نسبت به میانگین استانها داشتهاند. همچنین در استانهای اردبیل، ایلام، خراسانهای رضوی و جنوبی، سمنان، سیستان بلوچستان، فارس، قزوین، قم، کردستان، کرمان، کرمانشاه، گلستان، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزی، همدان و یزد باتوجهبه تأثیر مثبت ارزش افزوده بخش کشاورزی بر رفاه اجتماعی، حوزه کشاورزی و خدمات این استانها در افزایش سطح رفاه موفقتر از بخش صنعت بوده است.