الگوهای سنی مرگومیر در استانهای ایران و تطبیق آنها با جدولهای عمر مدل
نویسندگان
1 دانشیار جمعیتشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا؛ استاد وابسته گروه جامعهشناسی و انسانشناسی، دانشگاه نیپیسینگ، کانادا (نویسنده مسئول).
2 استادیار جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد.
3 کارشناس ارشد جمعیتشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلیسینا.
doi
10.22034/jips.2021.242149.1073چکیده
جدول عمر بهترین ابزار برای توصیف وضعیت مرگومیر در یک جمعیت است. جمعیتشناسان درصدد تهیه انواع جدولهای عمر استاندارد برآمدهاند تا امکان تحلیل وضعیت مرگومیر کشورهایی که دارای نظام ثبت ناقص و یا دادههای فوت بیکیفیت هستند فراهم آورند. هنوز مشخص نیست کدام یک از مدلها انطباق بهتری با الگوی سنی مرگومیر در ایران دارد. این مقاله، بر اساس دادههای ثبتی فوت کشور، در جستجوی پاسخهایی برای این پرسش است: الگوی سنی مرگومیر در ایران و استانهای آن با کدام یک از مدلهای جدول عمر انطباق بهتری دارد؟ روش پژوهش تحلیل ثانویه دادههای مقطعی است که از مرکز آمار ایران و سازمان ثبت احوال کشور گردآوری و اقتباس شد. پس از ارزیابی و اصلاح دادههای جمعیت و مرگ هر استان، جدول عمر هر استان تهیه و با استفاده از نرمافزار MORTPAK میزان انطباق آنها با جدولهای عمر مدل بررسی شد. یافتهها بیانگر آن است که نمیتوان یک الگوی مرگومیر استاندارد مشترک به تفکیک سن و جنس در بین تمامی استانهای کشور پیدا کرد. با توجه به بهبودهای صورتگرفته در زمینه پوشش ثبت مرگ، لازم است تلاشهایی در جهت تهیه مدلهای استاندارد جدول بقا بر اساس دادههای مرگ ویژه ایران و استانهای آن صورت بگیرد.