فضاهای عمومی شهری، تغییر و انطباق در همهگیری کووید-19
نویسندگان
1 دانشیار گروه طراحی شهری، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران
doi
10.22054/qjsd.2025.59964.2156چکیده
فضاهای شهری بهعنوان بستر عمل طراحان از اهمیت بسیاری برخوردار هستند. در شرایطگوناگون، رویکردهای مختلفی بهمنظور ارتقا کیفیت فضاهای شهری مورد توجه طراحان قرار میگیرد. در همهگیری کووید-19، در مفهوم فضاهای مناسب شهری تغییراتی بهوجود آمد و ضرورت ایجاد تغییرات در ابعاد فضاهای شهری احساس شد. هدف این مقاله، بررسی تغییرات فضاها و بازخوانی اقداماتی است که برای بازگرداندن مجدد فضاها به مردم، توسط آنها و یا دولتها در کشورهای مختلف انجام شده است. روش پژوهش در گام اول، تحلیلی و مبتنی بر روش اسنادی و تحلیل محتوای کیفی آنها است. در بررسی مطالعهی موردی، از روش کمی و ابزار پرسشنامه (204 پرسشنامه) بهره برده شده و دادهها با ابزار اس.پی.اس.اس. تحلیل شدهاند. نتایج گام اول نشان داد که تغییرات فضاهای عمومی شهری در قالب دوگانههایی چون: فضای خصوصی/ فضای عمومی؛ امنیت/عدم امنیت؛ اجتماعگریزی و انزوا/ اجتماعپذیری و ارتباط؛ دیگرهراسی/ ارتباط اجتماعی و... قابل مشاهده هستند. نتایج گام دوم نشان داد که شرایط حضور و استفاده از فضای شهری در دورهی کووید-19 نسبت به قبل ازآن تغییر داشته و به تبع آن تجربهی احساسی افراد از حضور درفضا، منفیو به سمت ترس گرایش یافته است. درواقع ناامنی به شیوهی متفاوتی نمود یافته است. همچنین تغییرات کالبدی در قالب اقدامات دولتی، بیشتر ازنوع هشداردهنده بوده، اما تمایلات مردم مشتمل بر ارتقا دسترسی پیاده، افزایش تعداد و دسترسی به فضاهای باز و افزایش ابعاد فضاها بوده است.