دلایل و مسائل اجتماعی مرتبط با مهاجرت از دیدگاه مهاجران محلة خلیج فارس شمالی شهر تهران

نویسندگان

1 استادیار جمعیت‌شناسی، بخش جامعه‌شناسی و برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشگاه شیراز

2 دکتری جامعه‌شناسی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی

3 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، مدرس گروه شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی (واحد تهران جنوب)، و رئیس مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران

doi
10.22034/jips.2020.239861.1066
چکیده

تحقیق حاضر با استفاده از روش کیفی به مطالعه دلایل مهاجرت و مسائل اجتماعی مهاجران ساکن محله خلیج فارس شمالی شهر تهران پرداخته است. حجم نمونه در این تحقیق 23 نفر از مهاجران ساکن محله خلیج فارس شمالی است که بر مبنای نمونه­گیری نظری انتخاب شدند. مصاحبه­ها در زمستان 1398 و بهار 1399 انجام و با استفاده از تحلیل محتوای عرفی تحلیل شدند. یافته­ها نشان داد که احساس عدم امنیت در محله، شلوغی، وضعیت نامناسب بهداشتی محله و وضعیت نامطلوب حمل و نقل عمومی، از مهمترین مسائل اجتماعی فعلی مهاجران منطقه مورد مطالعه است. برای مهاجران، بیکاری در مبدأ شرط لازم، و وجود آشنایان در مقصد، شرط کافی مهاجرت به شهر تهران، و به‌دست آوردن شغل نیز مهمترین نتیجه مهاجرت بوده است. با این‌حال، اقامت بلند­مدت و کوتاه­مدت در مقصد، تمایزاتی نگرشی در ذهنیت مهاجران نسبت به اقامت در مقصد یا بازگشت به مبدأ ایجاد کرده است. به‌نظر می­رسد سیاست تمرکزگرای توسعه، نه‌تنها سبب فقر هر چه بیشتر ساکنان فرودست استان‌های حاشیه­ای کشور می­شود، بلکه در درازمدت باعث بروز مسائل و انحرافات اجتماعی در مناطق و محله­های فرودست­نشین و حاشیه­ای تهران نیز خواهد شد.