تبیین رابطه سرمایهی اجتماعی و کیفیت محیطی(خوانایی و همپیوندی فضایی) در سکونتگاههای غیررسمی (مورد کاوی: محله های اخترآباد، سهرابیه و حصاربالا شهرکرج)
نویسندگان
1 گروه طراحی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
2 استاد گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 پژوهشگر دکتری رشته شهرسازی، دانشکده معماری وشهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
doi
10.22054/qjsd.2024.70717.2418چکیده
اطلاعات دقیق، جاری وکامل در هرگونه مداخله موثر برای ارتقای سکونتگاههای غیررسمی ضروری است. از مسائل اجتماعی که سکونتگاههای غیررسمی شهر کرج با آن مواجه هستند، طرداجتماعی است. این سکونتگاهها در کرج اغلب به حاشیه راندهشدهاند که خود منجربه انزوای اجتماعی در درون خود محلات و طرد از جریان اصلی جامعه شده است. این میتواندبه مسائلی مانند تبعیض، عدم دسترسی به خدمات اجتماعی و تحرک اجتماعی محدود منجر شود. باوجود مشکلات اجتماعی مطرحشده، اقدامات انجامگرفته برای حل این مشکلات، با آنکه کالبدی بوده که هرچند لازم است امابه نظر میرسد امکان خلق فرصت تعاملات وبرخوردهای اجتماعی در این محلات فراهم یا لااقل تقویت نکرده است. این مطالعه به دنبال بررسی رابطه این بین مفاهیم سرمایه اجتماعی و کیفیت محیطی در این محلهها است که میتوان آن را در ادبیات مربوط به "سرمایهاجتماعی" چارچوببندی نمود. برمبنای سطح مناسب در جوامع نامعین(ازنظر آماری) 385 نفر از ساکنین این محلات بهعنوان نمونههای پژوهش، ازنظر وضعیت سرمایه اجتماعی موردسنجش واقع شدند. دادههای جمعآوریشده بااستفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی موردسنجش واقع شد؛ خوانایی و هم پیوندی فضایی بهعنوان زیرمجموعههای کیفیت محیطی درمحلههای موردنظر با روش نحو فضا بررسی گردید. درنهایت، این مقاله با کمک رگرسیون خطی روابط بین سرمایه اجتماعی و کیفیت محیطی در محلههای هدف را مشخص کرد؛ محلههایی که خوانایی و هم پیوندی فضایی در آنها بیشتر بوده است، سطح سرمایه اجتماعی نیزدر آنها بیشتر بوده است.