برآورد ارزش زمان سفر برای مسافران تهران-تبریز با تاکید بر راه آهن جدید تبریز-میانه

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد، گروه علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/tri.2024.415287.3187
چکیده

حمل و نقل از مهم‌ترین بخش‌های هر اقتصادی است که سرمایه‌گذاری در این بخش می‌تواند باعث شتاب در رشد شود. تصمیم به سرمایه‌گذاری در هر پروژۀ حمل و نقل باید همراه با بررسی‌های گسترده‌ی فنی و اقتصادی باشد. یکی از مواردی که در بررسی اقتصادی هر پروژۀ حمل و نقل بسیار مهم است، منافع حاصل از کاهش زمان سفر ناشی از بهره‌برداری از آن پروژه است. ارزش زمان سفر، مولفه‌ای است که در محاسبه‌ی ارزش پولی منافع حاصل از کاهش زمان سفر نقش کلیدی دارد. با توجه به اینکه پروژۀ راه آهن تبریز-میانه از پروژه‌های اولویت‌دار ملی است، در این تحقیق سعی شده‌است که ارزش زمان سفر برای مسافران تبریز-تهران با فرض راه‌اندازی این قطار اندازه‌گیری شود. بدین منظور پس از جمع‌آوری داده‌های ترجیحات بیان شده، با تخمین مدل‌های لاجیت چندجمله‌ای به مدل‌سازی انتخاب مد حمل و نقل در مسافرت تبریز-تهران پرداخته‌شد. 3 مدل لاجیت با فرم‌های تصریحی مختلف تخمین زده شدند. در هر سه مدل تخمین زده‌شده، ضرایب متغیرهای هزینه و زمان سفر به لحاظ آماری معنی‌دار شدند. مبتنی بر نتایج این سه مدل ارزش زمان سفر به طور متوسط و همچنین به تفکیک گروه‌های درآمدی تخمین زده‌شد. میانگین ارزش زمان سفر برای مدلی که تخمین تمایل به پرداخت برای آن بالاترین معنی‌داری را داشت برابر با 149 هزار تومان به ازای هر ساعت کاهش در زمان سفر تبریز-تهران به دست آمد.