فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آمایش سرزمین، راهبرد حیاتی برای حفاظت از یکپارچگی سرزمین و استفاده بهینه از استعدادهای(طبیعی و اجتماعی) سرزمینی است و بدون برخورداری از نظام بودجه‌ریزی مبتنی بر محیط و پویایی‌های محیطی، قابل تصور نیست. بودجه آمایش سرزمینی، راهبردی اصلاحی در نظام بودجه‌ریزی است که تقسیم منابع را متکی بر شناسایی کلیت و یکپارچگی سرزمین، صورت‌بندی و عملیاتی می‌سازد. از این‌رو، بودجه آمایش سرزمینی حداقل چهار ویژگی مهم دارد که به ترتیب عبارتند از: 1) «منعطف»؛ یعنی متناسب با تغییرات محیطی و پذیرایِ اصل تنوع زیستیِ طبیعی و اجتماعی و سازگار با ویژگی‌های زیستی در فلات ایران. 2) دارای «وحدت» نه فقط در شاکله و شیوه ارائه سند بودجه، بلکه بهره‌مند از وحدت ناشی از پیوستگیِ اجتماعی-زیستی و اقتصاد بوم‌شناختی است. 3) «شفاف» در انعکاس روندِ تغییرات بافتِ مجتمع‌های زیستی می‌باشد. 4) «مشارکت‌پایه» طراحی و اجرا می‌شود. با توجه به تصویب سند ملی آمایش سرزمین، پرسش اصلی مقاله عبارت است از اینکه: لایحه بودجه سال 1402 توانسته است کل‌نگری و مفصل‌بندیِ تغییرات تنوع زیستی(طبیعی و اجتماعی) و ساختار فضایی کشور را صورت‌بندیِ مالی-فنی نماید؟ تحلیل انتقادی و آمایشی متن لایحه بودجه سال 1402 و مقایسه آن با لایحه بودجه سال 1401 نشان می‌دهد لایحه بودجه سال 1402 نیارمند ترمیم از طریق پی‌ریزی قانونی، مفهومی، عملیاتیِ و اتکاء بر علوم محیطی است. برای بهبود بودجه‌ریزی 9 پیشنهاد ارائه شده است.