بررسی امکان بهبود امید زندگی ایران با حذف علل عمده مرگ طی دوره 1394-1385
نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکتری جمعیتشناسی، دانشگاه تهران.
2 دانشآموخته دوره دکتری جمعیتشناسی، دانشگاه یزد.
doi
چکیده
هدف این مطالعه، بررسی روند و الگوی سنی– جنسی بهبود بالقوه امید زندگی کشور، با فرض حذف سه علت اصلی مرگ (بیماریهای قلبی- عروقی، سرطانها و حوادث غیرعمدی) در دهه اخیر است. چارچوب نظری تحقیق، گذارهای مرگومیر، اپیدمیولوژیک و سلامتی است. دادههای پژوهش برای سالهای 1385 و 1394 در سطح کل کشور است که از سامانه ثبت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اخذ شد. دادهها، پس از اصلاح کمثبتی، با استفاده از جداول عمر چندکاهشی، روش تجزیه و شاخص امکان بهبود امید زندگی با حذف علت خاص مرگ، تجزیه و تحلیل شد. یافتهها نشان داد که در سال 1394 در مقایسه با سال 1385، امکان بهبود امید زندگی با حذف بیماریهای قلبی- عروقی، کاهش یافته است ولی نقش این علت در امکان بهبود امید زندگی همچنان پررنگ است. همچنین کاهش امکان بهبود این شاخص ناشی از حوادث غیرعمدی برای هر دو جنس، مشهود است؛ برعکس، در صورت حذف سرطانها، امکان بهبود امید زندگی برای هر دو جنس افزایش یافته است. همچنین با حذف بیماریهای انهدامی، امید زندگی در سنین بالاتر و بهویژه در دوره سالمندی امکان بهبود بیشتری داشته است. نتایج این تحقیق حاوی شواهدی از ورود کشور به مرحله چهارم گذار اپیدمیولوژیک و مرحله دوم گذار سلامتی (انقلاب قلبی عروقی) است.