مطالعه کیفی تفاوت‌های جنسیتی در تجربه سالمندی (پژوهشی در شهر تهران)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دوره دکتری جامعه‌شناسی، دانشگاه تهران.

doi
چکیده

هدف مقاله حاضر، ارائه روایتی از تفاوت­های جنسیتی سالمندان برای فهم تجارب متکثر سالمندی است که با رویکرد نظری سالمندشناسی انتقادی و فمینیستی، روش پژوهش کیفی و تکنیک مصاحبه نیمه­ساختاریافته، به شنیدن صداها و روایت­های 42 سالمند شهر تهران پرداخته است. داده­های مصاحبه­ای با روش تحلیل مضمون، کدگذاری و مقوله­بندی شده است. نتایج پژوهش، روایت­گر آن است که تجربه سالمندی به تفاوت سرمایه­­ اقتصادی (مالکیت دارایی­­های خانوادگی، فرصت­های شغلی، بازنشستگی و استقلال درآمدی، مسئولیت اقتصادی زندگی)، سرمایه فرهنگی و نمادین (تحصیلات، مهارت­های فرهنگی، سواد سلامت، منزلت و اعتبار اجتماعی)، سرمایه اجتماعی (مناسبات اجتماعی، سرمایه خانوادگی) و سرمایه سلامت (سلامت جسمی، سلامت روانی، سلامت جنسی و سلامت اجتماعی) زنان و مردان سالمند برمی­گردد. با توجه به یافته‌ها، سالمندی در بین زنان و مردان، تجربه واحد و یک­شکلی نیست و می‌تواند بر حسب میزان دسترسی به سرمایه­ها و نابرابری در سرمایه­ها، تجربه­ای متفاوت و متکثر باشد. انباشت این سرمایه­ها در طول مسیر زندگی، مبتنی بر تفاوت­های جنسیتی است و درنهایت، همین سرمایه­های انباشتی، زندگی سالمندی را در بین زنان و مردان متفاوت می­سازد.