مطالعه کیفی تفاوتهای جنسیتی در تجربه سالمندی (پژوهشی در شهر تهران)
نویسندگان
1 دانشآموخته دوره دکتری جامعهشناسی، دانشگاه تهران.
doi
چکیده
هدف مقاله حاضر، ارائه روایتی از تفاوتهای جنسیتی سالمندان برای فهم تجارب متکثر سالمندی است که با رویکرد نظری سالمندشناسی انتقادی و فمینیستی، روش پژوهش کیفی و تکنیک مصاحبه نیمهساختاریافته، به شنیدن صداها و روایتهای 42 سالمند شهر تهران پرداخته است. دادههای مصاحبهای با روش تحلیل مضمون، کدگذاری و مقولهبندی شده است. نتایج پژوهش، روایتگر آن است که تجربه سالمندی به تفاوت سرمایه اقتصادی (مالکیت داراییهای خانوادگی، فرصتهای شغلی، بازنشستگی و استقلال درآمدی، مسئولیت اقتصادی زندگی)، سرمایه فرهنگی و نمادین (تحصیلات، مهارتهای فرهنگی، سواد سلامت، منزلت و اعتبار اجتماعی)، سرمایه اجتماعی (مناسبات اجتماعی، سرمایه خانوادگی) و سرمایه سلامت (سلامت جسمی، سلامت روانی، سلامت جنسی و سلامت اجتماعی) زنان و مردان سالمند برمیگردد. با توجه به یافتهها، سالمندی در بین زنان و مردان، تجربه واحد و یکشکلی نیست و میتواند بر حسب میزان دسترسی به سرمایهها و نابرابری در سرمایهها، تجربهای متفاوت و متکثر باشد. انباشت این سرمایهها در طول مسیر زندگی، مبتنی بر تفاوتهای جنسیتی است و درنهایت، همین سرمایههای انباشتی، زندگی سالمندی را در بین زنان و مردان متفاوت میسازد.