تأثیر سالخوردگی جمعیت بر نابرابری توزیع درآمد در ایران
نویسندگان
1 استاد اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی
2 استادیار اقتصاد، گرایش پول، گروه اقتصاد دانشگاه خاتم.
3 دانشآموخته دوره کارشناسی ارشد، رشته اقتصاد، دانشگاه خاتم.
doi
چکیده
افزایش رقم شاخص امید زندگی، مدیون پیشرفتهای علمی در حوزه بهداشت و سلامت بوده است که همگام با توسعه اقتصادی، از کشورهای توسعهیافته، آغاز و بهسرعت به کشورهای درحالتوسعه سرایت کرد. ازجمله نتایج این پیشرفتها، افزایش تعداد جمعیت و تغییر ساختار سنی جمعیت کشورها به سمت سالخوردگی است. پدیده سالخوردگی جمعیت، تأثیرات زیادی بر متغیرهای کلان اقتصادی، ازجمله توزیع درآمد خواهد داشت. این مطالعه، به بررسی تأثیر ساختار سنی جمعیت ایران بر توزیع درآمد، طی سالهای 1368-1364 میپردازد. نتایج حاصل از تجزیه ضریب جینی هزینه خانوار بر حسب گروههای سنی سرپرست خانوار نشان میدهد، همراه با افزایش سن سرپرست خانوار، نابرابری درآمد بین گروهای سنی و نیز در گروه سالمند (خانوارهای بالای 65 سال) افزایش مییابد. با توجه به اینکه نابرابری توزیع درآمدها، دومین عامل فقر در ایران است، گسترش جمعیت سالمند در دهههای آینده، احتمال پیوستن سالمندان به گروه فقیر را افزایش میدهد. به این ترتیب، حتی اگر دیگر نیروهای تشدیدکننده نابرابری و فقر، مثل تورم، رکود اقتصادی و... متوقف شوند، پدیده رو به رشد جمعیت سالمند، نیروی بالقوهای برای رشد نابرابری و فقر در کشور است. بنابراین، از منظر رشد، برای اقتصادی که دچار یک الگوی نامتعادل در توزیع درآمدها است و گذار جمعیتی سریعی را تجربه میکند، پدیده سالخوردگی جمعیت میتواند چالش مهمی در سیاستگذاری رشد باشد.
