بررسی اثر ویژگیهای خاک و عوامل فیزیوگرافی بر پوشش گیاهی (مطالعه موردی: بخشی از مراتع ییلاقی پلور)

نویسندگان

1 دانشیار گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس

2 کارشناسی ارشد مرتع داری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار گروه مرتع¬داری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22092/ijrdr.2013.3043
چکیده

پوشش گیاهی مهمترین عامل تأثیرگذار بر پایداری و تعادل اکوسیستم­هاست؛ بنابراین شناخت عواملی که باعث استقرار و پراکنش جوامع گیاهی می­شوند، ضروریست. این مطالعه به­منظور تعیین ارتباط دو ویژگی پوشش تاجی و تراکم گیاهی با عوامل محیطی در بخشی از مراتع ییلاقی پلور با مساحتی معادل 4600 هکتار انجام شد. واحدهای کاری به­عنوان مبنا و پایه تحقیقات در نظر گرفته شد و پس از تهیه نقشه­های شیب، جهت، ارتفاع، سنگ­شناسی و رخساره­های ژئومورفولوژی و تلفیق آنها، نقشه واحدهای کاری تهیه شد. سپس در هر واحد، نمونه­برداری از پوشش گیاهی به روش سیستماتیک- تصادفی و از طریق پلات­گذاری در امتداد 3 ترانسکت 100 متری انجام شد. در طول هر ترانسکت، 10پلات با ابعاد یک متر مربع و به فاصله10 متر از هم قرار داده شد. همچنین در هر واحد کاری همگن 3 نمونه خاک برداشت و خصوصیات پستی و بلندی ثبت شد. ماتریس عوامل مربوط به عوامل محیطی و پوشش گیاهی تهیه و با استفاده از نرم­افزار CANOCO رج­بندی پوشش گیاهی در ارتباط با عوامل محیطی به روش آنالیز تطبیقی متعارفی (CCA) انجام گردید. نتایج نشان داد که درصد پوشش تاجی و تراکم گونه­های گیاهی منطقة مورد بررسی در واحدهای کاری مختلف، متفاوت و متأثر از خصوصیات فیزیوگرافی و عامل­های خاک است. به­طوری­که از بین عوامل فیزیوگرافی جهت دامنه و شیب با پوشش تاجی و تراکم پوشش گیاهی رابطه قوی داشت؛ البته از میان فاکتورهای خاکی نیز بافت، ازت، فسفر، اسیدیته و لاشبرگ مهمترین عوامل مؤثر بر پوشش تاجی و فاکتورهای ماده آلی، فسفر، اسیدیته و هدایت­الکتریکی نیز مهمترین عوامل مؤثر بر تراکم گونه­های گیاهی بودند.