مقایسه روش استخراج بر فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره چای کوهی (Stachys lavandulifolia V.) و بهینه سازی شرایط تولید عصاره ریزپوشانی شده آن

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، گروه علوم و صنایع غذایی

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، گروه علوم و صنایع غذایی

3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، گروه علوم و صنایع غذایی

4 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، گروه علوم و صنایع غذایی

5 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، گروه علوم و صنایع غذایی

6 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، گروه علوم و صنایع غذایی

doi
10.22034/FSCT.19.130.183
چکیده

در این پژوهش عصاره گیاه چای کوهی با کمک روش­های خیساندن، سیال فوق بحرانی، فراصوت، آب زیربحرانی و ماکروویو استخراج شد. بیشترین بازده استخراج (55/22%) و فنول کل (mg GA/g DM 50/80) در عصاره استخراج شده با کمک فراصوت مشاهده شد. فعالیت آنتی اکسیدانی غلظت­های مختلف عصاره با 100 ppm آنتی اکسیدان سنتزی TBHQ مقایسه شد که با افزایش غلظت عصاره فعالیت آنتی اکسیدانی افزایش یافت. نوع و درصد مواد دیواره (0، 50 و 100)، نسبت عصاره به مواد دیواره (1/0، 25/0 و 4/0 درصد وزنی/وزنی) و زمان فراصوت (2، 4 و 6 دقیقه) به عنوان سطوح متغیر مستقل و راندمان ریزپوشانی ترکیبات فنولی، اندازه نانوکپسول و پتانسیل زتا به عنوان پاسخ جهت بهینه سازی شرایط ریزپوشانی عصاره در نظر گرفته شدند. افزایش زمان فراصوت منجر به افزایش راندمان ریزپوشانی و کاهش اندازه کپسول شد. با افزایش نسبت عصاره به مواد دیواره نیز راندمان ریزپوشانی عصاره افزایش و اندازه ذرات کاهش یافت. نوع مواد دیواره بر راندمان، پتانسیل زتا و اندازه کپسول­ها تاثیر داشتند. شرایط بهینه برای ریزپوشانی عصاره چای کوهی به صورت 6 دقیقه فراصوت، نسبت عصاره به دیواره 4/0 و مقدار صمغ عربی و آلژینات به ترتیب 3/30 و 7/69 درصد بود. در شرایط بهینه راندمان ریزپوشانی 43/57 درصد، پتانسیل زتا 1/52- میلی ولت و اندازه ذرات 06/82 نانومتر بدست آمد. میزان ته نشینی و رهایش نانوکپسول طی دوره نگهداری افزایشی بود. از نظر ساختاری نانوکپسول عصاره چای ساختاری صاف و بهم پیوسته داشت که با توجه به راندمان بالای ریزپوشانی این نانوکپسول می­تواند به عنوان یک ترکیب آنتی اکسیدان به مواد غذایی اضافه شود.