فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از مقاله پیش­رو بررسی تأثیر عوامل فرهنگی بر ترجیحات فرزندآوری جوانان می‌باشد. داده‌ها با استفاده از پیمایش مقطعی و به شیوه نمونه­گیری چندمرحله­ای در میان ۷۲۰ جوان دارای همسر 15 تا 30 سال در مناطق مختلف شهر تهران گردآوری شد. بر اساس نتایج، متوسط اندازه ایده­ال و دلخواه خانواده از نظر پاسخگویان به ترتیب 2.19 و 2.15 بدست آمد. 19 درصد جوانان مورد بررسی یک فرزند، 54 درصد دو فرزند و 25 درصد سه فرزند و بیشتر را تعداد ایده­ال فرزند برای جامعه ایران دانسته­اند. ارقام متناظر برای تعداد دلخواه فرزند برای خود افراد، به ترتیب، 18، 57 و 24 درصد بوده است. همچنین نتایج نشان داد اکثر جوانان مورد بررسی جهت­گیری ارزشی­ـ فرهنگی میانه­رو داشته، و حدود 20 درصد جهت­گیری مدرن (فردگرا، برابر­گرا جنسیتی و سکولار) داشته­اند. نتایج تحلیل دو متغیره نشان داد افراد فردگرا، سکولار و با نگرش جنسیتی برابرگرا، باروری ایده‌آل و دلخواه پایین­تری در مقایسه با افراد جمع‌گرا، مذهبی و با نگرش نابرابرگرا جنسیتی دارند. نتایج تحلیل چندمتغیره نشان داد با کنترل متغیرهای جمعیتی و زمینه­ای، عوامل فرهنگی نظیر فردگرایی، برابر‌گرایی جنسیتی و عرفی‌شدن تأثیر منفی و معنی­داری بر ترجیحات فرزندآوری دارند. از اینرو، تغییرات در نظام فرهنگی جامعه بر ترجیحات فرزندآوری جوانان تأثیر داشته و انتظار می­رود با گسترش و افزایش سبک­ها و هنجارهای فرهنگی مدرن، میزان­های باروری در کشور کاهش یابد.