تأثیر مراحل فنولوژیکی بر کیفیت 5 گونه مرتعی در مراتع نیمه استپی جاشلوبار سمنان

نویسندگان

1 استاد، دانشکده منابع طبیعی، دانشکاه تهران

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یاسوج، باشگاه پژوهشگران جوان، یاسوج

3 استادیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه

4 مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سمنان

5 کارشناس ارشد بیابان زدایی، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.22092/ijrdr.2012.3068
چکیده

در این پژوهش، از 5 گونه مرتعی Festuca rubra،Astragalus glocucantus  ، Astragalus flocoffus ،Acantolimon erinaceum و Acantophyllum sordidum در منطقه جاشلوبار سمنان، در سه مرحله فنولوژیکی (رشد رویشی، گلدهی و بذردهی) نمونه­برداری انجام شد. این گونه­ها، از گونه­های مهم و نسبتا خوشخوراک مراتع منطقه بودند. در هر مرحله فنولوژیکی، 3 تکرار و برای هر تکرار 5 پایه گیاهی قطع شد. سپس تجزیه­ شیمیایی برای اندازه­گیری درصد نیتروژن (N)[1] و الیاف نامحلول در شوینده اسیدی (ADF)[2] نمونه­های گیاهی انجام گردید و بر مبنای درصد نیتروژن (N) و ADF، درصد پروتئین خام (CP)[3]، درصد هضم­پذیری ماده خشک (DMD)[4] و مقدار انرژی متابولیسمی (ME)[5] گونه­ها، برآورد شد. به­منظور تجزیه و تحلیل آماری داده­ها از طرح کرت­های خرد شده در زمان در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با 15 تیمار در سه تکرار استفاده شد. پس از جمع­آوری داده­ها به­منظور بررسی تغییرات شاخصهای کیفیت علوفه گونه­های مورد مطالعه در مراحل مختلف فنولوژیکی، تجزیه واریانس مرکب انجام شد و میانگین­ها با استفاده از آزمون چند دامنه دانکن مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج بدست­آمده نشان ­داد که ترکیب شیمیایی گیاهان مورد مطالعه، تغییرات قابل ملاحظه­ای داشتند و مرحله فنولوژیکی بر کیفیت علوفه اثر معنی­داری داشت. با پیشرفت مراحل رشد، از میزان پروتئین خام (CP)، هضم­پذیری ماده خشک (DMD) و انرژی متابولیسمی (ME) کاسته و بر میزان الیاف نامحلول در شوینده اسیدی (ADF) افزوده شد. نتایج بدست­آمده در برآورد مقدار علوفه مورد نیاز روزانه دام چراکننده در مرتع و تعیین زمان مناسب چرای دام در مراتع مورد مطالعه، کاربرد دارد.      [1]- Nitrogen (N) [2]- Acid detergent fiber (ADF) [3]-Crude protein (CP) [4]-Dry matter digestible (DMD) [5]- Metabolizable energy (ME)