فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جوک یکی از راه‌هایی است که انسان­ها با آن لحظاتی شاد را برای خود رقم می­زنند. جوک، بخشی از طنز یا فکاهیات شفاهی در ادبیات عامة ایران است که به صورت­های مختلفی پدیدار می‌شود. برخی از جوک‌ها با ایجاد شعف، کارکردی مثبت در زمینه‌های گوناگون دارند؛ بنابراین، عنصری سازنده قلمداد می‌شوند، اما بعضی دیگر بازتاب‌های منفی دارند و آثار تخریبی فراوانی به بار می‌آورند. این مقاله به پیامدهای منفی جوک‌هایی می­پردازد که در اصطلاح جوک‌های سیاه نامیده شده‌اند. همچنین این پژوهش با استفاده از رهیافت کیفی به­دنبال آن است که این پیامدها را مطالعه کند.  در این مقاله، ابتدا با واکاوی مفهوم جوک و بیان ابعاد مختلف آن و نیز بیان سیر تحول آن در تاریخ ادبیات ایران، به مفهوم­شناسی دقیق جوک‌های سیاه می­پردازیم و پیامدهای آن‌ها را از دیدگاه جامعة مورد مطالعه بررسی می­کنیم. نتایج نشان می‌دهد جوک‌های سیاه پیامدهای متعددی دارند که در ابعاد مختلف روانی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی پدیدار می‌شوند؛ تا جایی که ممکن است انسجام جامعه را مختل کنند.