بررسی انطباق الگوی سنی مرگومیر در ایران با جداول عمر مدل
نویسندگان
1 استادیار جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران (نویسنده مسئول).
2 استادیار جمعیتشناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد.
doi
چکیده
در شرایطی که ثبت مرگ فاقد پوشش کافی باشد، با استفاده از روشهای غیرمستقیم سطح مرگومیر برآورد میشود. روشهای غیرمستقیم قادر به برآورد الگوی سنی مرگ نیستند و از اینرو نمیتوانند نیاز حوزههای مطالعاتی را برآورده کنند. در چنین شرایطی استفاده از مدلهای مرگومیر از طریق انطباق سطح برآورد شده با الگوی سنی مرگومیر، ضروری است. با اینحال هر یک از مدلها بر اساس دادههای تجربی متفاوتی ساخته شده و در مناطق جغرافیایی مختلف سطح انطباق متفاوتی دارند. پرسش مقاله این است که کدام یک از مدلهای مرگومیر، انطباق بیشتری با الگوی سنی فوت در ایران دارند؟ با استفاده از دادههای ثبت جاری فوت و جمعیت سرشماری سال 1390 میزان مرگ بر حسب سن و جنس محاسبه شده و سپس با استفاده از لوجیت براس انطباق جداول مدل با الگوی سنی مرگ در ایران بررسی شده است. نتایج نشان میدهد که تغییرات الگوها و علل مرگومیر، به ویژه تغییرات زمانبندی مرگ ناشی از علل مختلف خصوصاَ مرگ زودرس ناشی از سوانح، باعث شده تا الگوی سنی مرگومیر ایران متفاوت از مدلها باشد. اگرچه الگوی سنی مرگومیر ایران به صورت ظاهری منطبق با مدل شمال از جداول عمر کول- دمنی است، اما این انطباق به هیچ وجه به معنی تشابه این دو الگوی مرگومیر نیست و پاسخ قطعی به این پرسش نیازمند بررسیهای بیشتر است.