مدل سازی ریاضی چندهدفه برای مسئله حمل و نقل سبز برای اقلام فاسد نشدنی در شرایط بحران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد، دانشکده مهندسی صنایع، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2024.84258
چکیده

آمارها نشان از افزایش قابل توجه تعداد بلایای طبیعی دارد. تاثیرات اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی این دسته از حوادث، توجه محققان را نسبت به تصمیمات این حوزه به خود جلب کرده است. با توجه به حادثه‌خیز بودن ایران و بروز حوادث طبیعی نظیر سیل، زلزله و طوفان و همچنین وجود سابقه جنگ، مدیریت بحران به یکی از کلیدی‌ترین موضوعات مدیریتی حال حاضر کشور تبدیل شده است بنابراین نیاز به برنامه‌ریزی لجستیک بشر دوستانه با در نظر گرفتن شرایط واقعی ضروری بنظر می‌رسد. مهم ترین ویژگی‌های یک امداد رسانی خوب کاهش زمان ارسال محموله‌های کمکی و کاهش هزینه‌های کلی به جهت استفاده هر چه بهتر از منابع مالی موجود می‌باشد. اما با توجه به شرایط محیط زیستی حال حاضر در جهان و با توجه به رویکرد بهبود مستمر، دیدگاه‌های محیط زیستی در مسائل لجستیک مورد توجه محققان قرار گرفته است. در این پژوهش، ابتدا یک مدل خطی عدد صحیح مختلط دو هدفه ارائه شده است که تابع هدف اول به کاهش هزینه انتقال کالاهای امدادی و نیز کاهش میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای و تابع هدف دوم به کاهش زمان امدادرسانی می‌پردازد. عدم قطعیت موجود در مدل نیز از طریق روش آنتروپی حداکثر (ME) در نظر گرفته شده است. در نهایت این مدل با استفاده از روش حل دقیق گمز و نیز الگوریتم ژنتیک چند هدفه (NSGA-II) و الگوریتم بهینه‌سازی ازدحام ذرات چند هدفه (MOPSO) حل شده است، تحلیل حساسیت بر روی یکی از پارامترهای اصلی مدل انجام گرفته و نیز روش‌های حل با کمک چندین معیار با هم مقایسه شده‌اند و با توجه به معیارها، در انتها الگوریتم ژنتیک چندهدفه در اندازه‌های کوچک و بزرگ بهترین جواب را اتخاذ نمود.