فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ابعاد گوناگون رفتاری و نگرشی مرتبط با ازدواج و خانواده در ایران، طی دهه‌های اخیر تغییر کرده‌اند. مقاله حاضر نگرش‌های ازدواج را در پنج بُعد شامل نگرش نسبت به تجرد، ازدواج غیرخویشاوندی، اولویّت ازدواج بر تحصیلات برای دختران، تأخیرِ ازدواج جوانان و رابطه دوستی قبل از ازدواج مورد مطالعه قرار می‌دهد. داده‌های تحقیق از طریق پیمایش در بین  723 نفر از زنان 49-15 ساله شهر یزد گردآوری شده است. یافته‌ها بیانگر آن است که تفاوت‌های نگرشی زنان شهر یزد به ابعاد مختلف ازدواج و تشکیل خانواده، برحسب متغیّرهای زمینه‌ای (نظیر سن و وضعیّت تأهل) مستقل از تأثیر عوامل و متغیرهای فرهنگی و ارزشی چندان چشمگیر نیست. در مقابل، متغیّرهایی نظیر فردگرایی، خودتحقق‌بخشی و سرمایه فرهنگی اهمیّت نسبی بیشتری در تیببن این تفاوت‌های نگرشی ایفا می‌کنند. به اختصار، این نتایج، هماهنگ با آن دسته از تبیین‌های نظری است که تفاوت‌ها و تغییرات نگرشی ازدواج و خانواده را در کهکشان گسترده‌تر تحوّلات فرهنگی و ارزشی جوامع معاصر می‌نگرند. با این وجود، چگونگی فرآیند ادغام نگرش‌ها، عقاید و اخلاقیات خانواده با مؤلّفه‌های ارزشی کلان و روبه‌گسترشی نظیر فردگرایی، خودتحقق‌بخشی و حتی طیف وسیعی از ارزش‌های اجتماعی- فرهنگی بررسی نشده در این پژوهش، نظیر اشاعه ایده‌های توسعه، برابری جنسیتی، فرامادی‌گرایی و ... مستلزم تحقیقات جداگانه‌ای است.