علل و تعیینکنندههای مهاجرت برگشتی در ایران طی دوره 90-1385
نویسندگان
1 استادیار گروه مهاجرت داخلی و شهرنشینی، موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور.
2 دانشجوی دکتری جمعیت شناسی دانشگاه تهران، عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور (نویسنده مسئول).
3 استادیار جمعیتشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور
doi
چکیده
مهاجرت برگشتی یکی از الگوهای مهاجرت است که کمتر در مطالعات به آن توجه شده است. افزایش درصد مهاجرتهای شهر به روستا در سالهای اخیر میتواند نشانگر تغییر الگوهای مهاجرتی در ایران باشد. هدف از مقاله حاضر انداز گیری مهاجرت برگشتی بر اساس داده های موجود و شناخت عوامل موثر بر آن است. در این مطالعه از رویکرد اقتصاد نئوکلاسیک جهت تحلیل و تبیین مهاجرت برگشتی و علل آن در مناطق مختلف به کار گرفته شد. روش تحقیق مورد استفاده تحلیل داده های ثانویه دادههای خرد 2 درصد مرکز آمار ایران است. نتایج نشان داد که بازگشت مهاجران در برخی استانها مانند خراسان رضوی، فارس، گیلان و مازندران بیشتر از استانهای دیگر بوده است. پیروی از خانوار، دستیابی به مسکن بهتر و اشتغال از عوامل تعیینکننده در بازگشت مهاجران به مبدأ مهاجرتشان بوده است. دستیابی به مسکن بهتر یکی از دلایل بازگشت مهاجران است که در طبقات و متغیرهای مختلف تاثیرگذار است و در تمامی طبقات شغلی مختلف (کارفرما، کارکن مستقل، مزد بگیر بخش خصوصی) مشاهده میگردد. الگوی بازگشت مهاجران نشاندهنده بازگشت به استانهای همسایه، مناطق برخوردار و نیمه برخوردار است. نتایج تحلیل چندمتغیره نشان داد که متغیرهای جنس، تحصیلات، سن، جریان مهاجرت و سطح توسعهیافتگی، 27 درصد از تغییرات مهاجرت اقتصادی را برای مهاجران برگشتی سرپرست خانوار تبیین میکند.