فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

علوم انسانی، به عنوان یکی از مهم‌ترین حوزه‌های علمی، به بررسی و تحلیل افکار، احساسات، کنش‌های انسانی و همچنین ساختارها و نظام‌های اجتماعی می‌پردازد. این علوم با هدف فهم عمیق‌تر انسان و جامعه، نقش کلیدی در پیشرفت فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی بشریت ایفا می‌کند. در جهان اسلام، موضوع تولید علوم انسانی، به عنوان یکی از دغدغه‌های اصلی شماری از متفکران مطرح بوده است. پرسش اصلی نوشتار حاضر آن است که بر اساس اندیشه جریان های فکری معاصر جهان اسلام، چه رویکردهایی به تولید علوم انسانی در جهان اسلام وجود دارد؟ به بیان دیگر، نظام اندیشه‌ای هر جریان فکری معاصر در جهان اسلام، بر چه رویکردی به تولید علوم انسانی دلالت می‎کند؟ روش جمع‌آوری داده‌ها در تحقیق حاضر، اسنادی و روش تحلیل داده‌ها دلالت‌پژوهی ظهوری است. بنا بر یافته‌های تحقیق، می توان رویکردها به تولید علوم انسانی در جهان اسلام را بر اساس جریان های چهارگانه فکری معاصر جهان اسلام به چهار گونه تقلیدی، تهذیبی، تاسیسی و توقیفی تقسیم کرد. جریان تجددگرایی بر رویکرد تقلیدی، جریان تجددگرایی اسلامی بر رویکرد تهذیبی، جریان تمدن‌گرایی بر رویکرد تاسیسی (با تمامی رهیافت‌های گوناگون آن) و جریان سنت‌گرایی بر رویکرد توقیفی دلالت دارد.