حل مسئله مکانیابی_ مسیریابی هاب برای شبکه مرسولات پستی برون‌شهری با رویکرد ترکیبی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

3 استاد دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2023.385465.3128
چکیده

یکی از مسائل مهم در صنعت حمل‌ونقل، طراحی شبکه تحویل بسته‌های پستی (شبکه پستی) می‌باشد. شبکه پستی شبکه‌ای است که در آن، جریان مرسولات توسط حامل‌های بار از چندین مبدأ جمع‌آوری‌شده و به ها‌ب‌ها انتقال داده می‌شوند؛ در مرحله آخر، بسته‌های پستی توسط حامل‌های بار به مقصد نهایی ارسال می‌شوند. به‌منظور ارائه این خدمت، هاب‌ها جهت پردازش مرسولات مکان‌یابی شده و مسیرهای محلی جهت برداشت و توزیع بسته‌ها در هاب‌ها برنامه‌ریزی می‌شوند. این مسئله با عنوان مسئله مکانیابی-مسیریابی شناخته می‌شود. پژوهش حاضر به دنبال مکان‌یابی هاب و مسیریابی حامل‌های بار در مقیاس بین‌شهری و در سطح کشور ایران می‌باشد. برای این منظور، ابتدا مدل ریاضی مسئله مکان‌یابی هاب‌ها و مسیریابی حامل‌های بار ارائه‌شده و ازآنجاکه مسئله مکانیابی-مسیریابی در دسته‌بندی مسائل پیچیده با ابعاد بزرگ قرار می‌گیرد، از الگوریتم‌های فرا ابتکاری برای حل آن استفاده گردیده است. در پژوهش حاضر، با ادغام دو الگوریتم ژنتیک (GA) و الگوریتم بهینه‌سازی ازدحام ذرات (PSO) به حل مسئله مکانیابی-مسیریابی پرداخته‌شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ادغام دو الگوریتم PSO و GA نسبت به حالتی که تنها از یک الگوریتم فرا ابتکاری برای حل مسئله استفاده شود پاسخ بهتری ارائه می‌دهد. شایان‌ذکر است که از داده‌های شرکت تیپاکس جهت مکان‌یابی هاب‌ها و مسیریابی مسیرهای محلی استفاده گردیده است.