مدلسازی عوامل موثر بر احتمال وقوع تصادف و پیشبینی تعداد تصادفات رانندگان تاکسی
نویسندگان
1 استادیار، گروه ژئوتکنیک و حمل و نقل، دانشکده عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه ژئوتکنیک و حمل و نقل، دانشکده عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22034/tri.2023.416931.3193چکیده
یکی از وسایل نقلیه در معابر شهری تاکسی است که مکمل حملونقل عمومی و بخشی از یک حملونقل فعال محسوب میگردد. باتوجه به اینکه رانندگان تاکسی در مقایسه با سایر رانندگان زمان طولانیتری را در معابر سپری میکنند احتمال وقوع تصادف بالاتری دارند؛ لذا ایمنی و رانندگی مناسب برای رانندگان تاکسی حائز اهمیت است. بررسیها نشان داده پارامترهای مؤثر در تصادفات تاکسی شامل عوامل انسانی، ایمنی خودرو، محدوده خدمات و معابری که بهصورت دورهای طی میگردد، عوامل محیطی و مسائل مدیریتی و اجتماعی است؛ اما مهمترین آنها عوامل انسانی است که بخصوص مربوط به رانندگان تاکسی میشود؛ لذا در این پژوهش به بررسی تأثیر رفتار و ویژگیهای رانندگان بر احتمال درگیری در تصادف و نرخ تصادفات تاکسی و ارائه مدلهای کمی برای پیشبینی تعداد تصادفات و احتمال درگیری در تصادف پرداخته شده است. بدین منظور و با بررسی ادبیات موضوع ویژگیهای جمعیتشناختی، سابقه رانندگی و تصادفات سهسال گذشته، رفتارهای رانندگی و ویژگیهای تکانشگری بهعنوان متغیرهای مستقل مدنظر قرار گرفت که برای جمعآوری آنها پرسشنامههای استاندارد در جامعه هدف که رانندگان تاکسی کلانشهر اراک بودند توزیع گردید. در این راستا ۳۳۰ نمونه بهصورت تصادفی از بین رانندگان تاکسی پرسشنامهها را تکمیل نمودند. در ادامه پایایی و روایی پرسشنامهها تأیید و مدل رگرسیون لجستیک برای پیشبینی احتمال درگیری در تصادف و مدلهای پواسون تعمیمیافته برای پیشبینی تعداد تصادفات به عنوان بهترین مدلها با استفاده از نرمافزار SPSS 24 تخمین زده شد. متغیرهای مستقل معنیدار معادله درگیری در تصادف شامل: سن، تعداد تخلفات، میزان ساعتکار راننده، خطا و لغزش و علاقه به رانندگی تعیین شد. متغیرهای تأثیرگذار در مدل پیشبینی تعداد تصادفات نیز شامل: سن، خطا و لغزش، بیاعتنایی به قانون، علاقه به رانندگی و سابقه رانندگی با تاکسی بود. از نتایج این مطالعه میتوان در طراحی دورههای آموزشی، ارزیابی صلاحیت رانندگان تاکسی و ساخت بستههای فرهنگی برای این رانندگان استفاده نمود.
