مدل‌سازی سطح شدت حوادث وسایل‌نقلیه ریلی با روش لوجیت چندگانه به تفکیک قطار باری و قطار مسافری

نویسندگان

1 استادیار، بخش مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی- مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

2 دانشیار، بخش مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی- مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، بخش مهندسی عمران، دانشکدۀ فنی- مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

doi
10.22034/tri.2023.364047.3087
چکیده

حمل‌ونقل ریلی یکی از مدهای ایمن حمل‌ونقلی در جهان است و به دلیل راحتی و کم بودن هزینه‌ها به یکی از جذاب‌ترین شیوه-های حمل‌ونقلی برای مسافران و صاحبان کالا تبدیل شده است. اما یکی از مسائلی که باعث کاهش مطلوبیت حمل‌ونقل ریلی شده، حوادثی است که در آن‌ها اتفاق می‌افتد. هدف از این پژهش شناسایی و بررسی عوامل مؤثر بر سطح شدت حوادث در سه سطح فوتی، جرحی و فقط خسارتی برای سه دسته از وسایل حمل‌ونقل ریلی شامل قطار باری، مسافری و سایر وسایل‌نقلیه ریلی (اعم از لکوموتیو، واگن باری و غیره) است. در این پژوهش از داده‌های حوادث ریلی ایران از سال 1385 تا 1399 استفاده شده و مدل‌سازی از طریق رگرسیون لوجستیک چندگانه صورت گرفته است. در مدل‌سازی با کمّی کردن نتایج، سعی شده است که تأثیر هر یک از متغیرها بر سطح شدت حوادث رخ داده بیان گردد. بر اساس نتایج بدست آمده از این پژوهش، تصادف با عابرین پیاده، تصادف با وسایل‌نقلیه جاده‌ای، سرعت بالاتر از سرعت مجاز (برابر و یا بیشتر از 30 کیلومتر بر ساعت)، سرعت در هنگام تصادف (برابر و یا بیشتر از 30 کیلومتر بر ساعت) چند خطه بودن ریل از جمله متغیرهایی هستند که نسبت به سایر متغیرها تأثیر معنی‌دار و بیشتری بر شدت حوادث دارند. با توجه به نتایج مدل‌سازی و با توجه به نوع متغیرهای مدل، علاوه بر شناخت عوامل مؤثر بر ایمنی انتظار می‌رود با انجام اقدامات اصلاحی و ارائه برخی از سیاست‌گذاری‌ها بسته به نوع متغیرهای مدل بطور مثال با بکارگیری گاردریل در سطح راه‌های ریلی که براساس آمار دارای خروج از ریل زیادی هستند، به افزایش ایمنی در حوزه حمل‌ونقل ریلی کمک کرد.