ناامنی اقتصادی و ایدهآلهای ازدواج و باروری: مطالعه دو نسل مادران و فرزندان در شهرستان سنندج
نویسندگان
1 استاد گروه جمعیتشناسی دانشگاه تهران، محقق مؤسسه سیاستهای عمومی دانشگاه ملی استرالیا و رئیس موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور
2 دکترای جمعیتشناسی، گروه جامعهشناسی دانشگاه کردستان
doi
چکیده
صاحبنظران اقتصادی رفتار باروری زوجین در بسترهای مختلف را از دیدگاه اقتصادی تبیین نمودهاند. نظریههای جدیدتر برخاسته از مدل اقتصاد خُرد باروری، باروری پایین را ناشی از شرایط ناامن اقتصادی و واکنشی به فاصله بین واقعیات و انتظارات اقتصادی دانستهاند. بطور ویژه، طرفداران نظریه اجتناب از خطر، تأخیر در ازدواج و نگرشهای کمفرزندی را مکانیسم مدیریت رفتاری افراد با توجه به شرایط و یا انتظارات اقتصادی خویش میدانند. مقاله حاضر، رابطهی ناامنی اقتصادی و ایدهآلهای ازدواج و باروری را در میان دو نسل مادران و فرزندان در شهرستان سنندج بررسی کرده است. دادههای تحقیق از پیمایش ایدهآلها و رفتارهای باروری سنندج در سال 1393 اخذ شده و اطلاعات مربوط به 210 نفر از نسل مادران و 210 نفر از نسل فرزندان جوان 29-15 ساله هرگز ازدواجنکردهی خانوارهای پیمایش مذکور است. نتایج مطالعه، ضمن نشان دادن تفاوت در ویژگیهای زمینهای و ایدهآلهای ازدواج و باروری دو نسل، رابطه معنیدار ناامنی اقتصادی با این ایدهآلها را آشکار ساخت. نتایج تحلیل چند متغیره نیز نشان داد که ناامنی اقتصادی همراه با متغیرهای سن، محل سکونت و تحصیلات افراد تبیینکننده ایدهآلهای ازدواج و باروری پایین در میان دو نسل است. نتیجه سیاستی مقاله آن استکه بهمنظور جلوگیری از کاهش بیشتر ایدهآلها و در نتیجه پیشگیری از شکلگیری باروری بسیار پایین، سیاستهای جمعیتی بایستی با توجه به وضعیت اقتصادی جوانان در سن ازدواج و زوجین در سنین باروری تنظیم شوند، و برنامههای حمایتی که امنیت اقتصادی جوانان را تضمین نموده و تسهیلکنندهی تحقق ایدهآلهای ازدواج و فرزندآوری میباشند، در اولویت قرار گیرند.