بررسی تغییرات مکانی کیفیت آب زیرزمینی دشت سمنان- سرخه با استفاده از روشهای زمین آمار
نویسندگان
1 کارشناس ارشد بیابان زدایی، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان
2 مربی، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان
3 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
4 استادیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان
5 کارشناس ارشد، شرکت آب منطقه ای استان سمنان
doi
10.22092/ijrdr.2012.3798چکیده
امروزه بهدلیل کمبود آب در کشور بهخصوص در مناطق بیابانی و نیمهبیابانی، مدیریت بهینه و استفاده از منابع آب زیرزمینی لازم و ضروریست. در این پژوهش تغییرات پنج ویژگی هدایتالکتریکی، کلر، غلظت املاح محلول، سدیم و سولفات آبهای زیرزمینی دشت سمنان در طول دوره آماری مورد مطالعه (از سال آبی 79-78 تا 89-88) مورد بررسی قرار گرفت. بهمنظور انتخاب مدل مناسب برای برازش بر روی واریوگرام تجربی از مقدار ریشه مجذور مربعات خطای[1] کمتر و استحکام ساختار فضایی قویتر استفاده شد. بهمنظور پهنهبندی ویژگیهای کیفی آب از روش عکس فاصله با توانهای 1 تا 5 و دو روش زمینآماری (کریجینگ و کوکریجینگ) استفاده گردید. سپس با استفاده از روش اعتبارسنجی حذفی، روش کوکریجینگ برای عاملهای کیفی در67 درصد حالات در مقایسه با سایر روشهای میانیابی مورد بررسی دارای دقت بالا (MAE و MBE کمتر) میباشد. مقایسه نقشههای پهنهبندی مکانی عاملهای کیفی نشان داد که در طول دوره آماری 11 ساله مورد بررسی میزان این عاملها بهصورت هستههایی در حال پیشروی به سمت چاههای انتخابی شماره 15 و 23 میباشد و همچنین در مرزهای دشت از یک روند افزایشی برخوردار است. ولی در قسمتهای مرکزی هر دو دشت سمنان و سرخه تغییر محسوسی در طی دوره آماری مشاهده نشد. از عوامل مؤثر بر نتایج بدستآمده میتوان به لیتولوژی سازندهای حواشی، برداشت بیرویه از چاههای این مناطق، افزایش تبخیر و در نتیجه کاهش سطح تراز آب زیرزمینی و اعمال روش نامناسب آبیاری و کشاورزی در این منطقه اشاره کرد. 1-RMSE