عدالت آموزشی و کیفیت آموزش در دانشکدۀ معماری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی/ تهران، ایران

2 گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دکترای تخصصی معماری از دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران. استادیار و عضو هیئت علمی گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.

doi
10.22034/ciu.2023.48.115
چکیده

هدف: معماری به دلیل دارا بودن بعد هنری در کنار جنبۀ مهندسی، رشته‌ای خاص و متفاوت در آموزش عالی محسوب می‌شود؛ لذا محققان بسیاری به دنبال راهکارهایی برای افزایش سطح کیفی آموزش در این رشته بوده‌اند. مرور مطالعات دیگر پژوهشگران نشان داد عدالت آموزشی می‌تواند بر افزایش سطح کیفی آموزش معماری مؤثر باشد. بنابر این، هدف این پژوهش، بررسی ارتباط و میزان اثرگذاری عدالت آموزشی بر سطح کیفی آموزش معماری بود. روش: این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به بازتعریف عدالت آموزشی و شناسایی موانع تحقق عدالت آموزشی و با استفاده از روش داده‌بنیاد به تأثیر تحقق عدالت آموزشی بر میزان سطح کیفی آموزش در دانشکدۀ معماری پرداخت. این مطالعه در دسته‌بندی پژوهشهای کیفی قرار گرفت و در نتیجه از روش کیفی برای گردآوری اطلاعات و تحلیل آن نیز استفاده شد. تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه با متخصصان، با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی صورت پذیرفت و نتایج حاصل از پرسشنامه‌های جمع‌آوری شده از دانشجویان با استفاده از آزمون تی برای بررسی اثرگذاری عوامل شناسایی‌شده بر عدالت آموزشی از نظر دانشجویان معماری و از برازش الگو برای بررسی مطلوبیت الگو استفاده شد. یافته‌ها: داده‌ها نشان داد تحقق عدالت آموزشی در دانشکده‌های معماری نیازمند بازتعریف معنای عدالت، آسیب‌شناسی و نیازسنجی دانشکدۀ معماری به روش علمی است که در این پژوهش، بر پایۀ مصاحبه با متخصصان برای تدوین راهکارهای اجرایی و ترسیم الگوی دانشکده عدالت‌محور انجام شد. نتایج آزمون تی نشان داد میان برقراری عدالت آموزشی و سطح کیفی آموزش معماری ارتباط معناداری وجود دارد. نتیجه‌گیری: بر مبنای یافته‌ها، عدالت آموزشی در دانشکده‌های معماری ایران در سطح نازلی قرار داشت و تنها راهکار ارائۀ آموزش با کیفیت در این رشته، برنامه‌ریزی برای تحقق عدالت آموزشی و ایجاد فرصت برای دسترسی استعدادها به آموزش، ایده‌پردازی، درآمدزایی و تولید بومی، ابزارهای مورد نیاز این رشته بود.