فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مباحثی که همیشه در فلسفه اسلامی مدنظر بوده، و در حکمت عملی بحث ‌شده، بحث از «اخلاق» است. فیلسوفان اسلامی با اثرپذیری از اخلاق نیکوماخوسی، تلقی‌شان از اخلاق عمدتاً ارسطویی بوده است. اما با این حال نوآوری‌های خاص خودشان را نیز در این زمینه داشته‌اند. یکی از منشأهای نورآوری در آثار فیلسوفان اسلامی، مراجعه به منابع اسلامی، از جمله قرآن و حدیث بوده است.از آنجا که فیلسوفان اسلامی برای تببین هر پدیده‌ای، هستی‌شناسانه با آن مواجه می‌شوند، در مورد اخلاق نیز نوآوری‌های فلسفه اسلامی را به کار گرفته‌اند تا تببینی هستی‌شناختی از اخلاق به دست بدهند. از نمونه‌های برجسته این کار در دوره معاصر، تحقیق امام خمینی رحمه الله در کتاب چهل حدیث است. ایشان با تطبیق حدیثی از اصول کافی درباره انواع علم، و مراتب سه‌گانه اشراقی-صدرایی درباره هستی و ادراک (مراتب عقلی، مثالی و مادی)، جایگاه اخلاق را بُعد مثالی انسان می‌داند و علم اخلاق را متصدی تربیت این بعد انسان معرفی می‌کند.در این مقاله با بررسی کتابخانه‌ای آثار امام خمینی و پیگیری ایده‌های آن در سنت اخلاق اسلامی و فلسفه اسلامی، از روش تحلیلی برای بررسی و توضیح ایده‌های آن استفاده شده است و نسبت میان بخش‌های مختلف کلام امام خمینی و مبانی آن ارزیابی شده است.