فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقق تمدن نوین اسلامی بدون چهارچوب مشخص حل مسئله اساسا ناممکن است. این مقاله با هدف تبیین «الگوی حل مسئله» در منظومه فکری استاد شهید مرتضی مطهری، به‌واکاوی روشمند نحوه مواجهه ایشان با «مسئله‌»های اجتماعی و تمدنی دوران معاصر می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش، کشف چارچوبی نظام‌مند از روش استاد در تحلیل و حل مسائل است که با تکیه بر مبانی اسلامی و توجه به‌واقعیت‌های عینی و تاریخی، مواجهه‌ای عقلانی و منسجم با پرسش‌های نوپدید ارائه می‌دهد. الگوی استنباط‌شده در پنج گام اصلی شامل: کشف مسئله در نسبت با کلان‌مسئله،صورت‌بندی نظری و تاریخی مسئله، تقابل مبنایی با الهیات مسئله، تجزیه مسئله در نظامات موضوعی، و ترکیب نظری–عینی برای ارائه راه‌حل نهایی تبیین شده‌است. یافته‌ها نشان می‌دهد شهید مطهری با بهره‌گیری از عقلانیت حکمی- قرآنی، سنت اجتهاد شیعی و شناخت دنیای جدید، الگویی منسجم برای حل مسائل اجتماعی و فکری مسلمانان معاصر ارائه می‌کند. نوآوری اصلی این پژوهش، استخراج مدلی کاربردی از روش استاد در حل مسئله است که می‌تواند مبنای بازسازی علوم انسانی اسلامی قرار گیرد. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات بنیادی و با روش توصیفی–تحلیلی انجام شده‌ و داده‌ها به‌شیوه کتابخانه‌ای گردآوری و با تحلیل محتوای آثار استاد مطهری پردازش شده‌اند.