بررسی و مقایسه تأثیر نمک NaCl و Na2SO4 در مراحل جوانه‌زنی و رشد اولیه در Salicornia herbacea و Alhagi persarum

نویسندگان

1 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

2 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

3 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزآباد،

4 استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

5 استاد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

doi
10.22092/ijrdr.2012.103154
چکیده

امروزه در دنیا پذیرفته شده است که برای مقابله با کمبود غذا برای انسان و دام چاره­ای جز استفاده از گیاهان مقاوم به شوری و خشکی وجود ندارد. دانشمندان و اکولوژیستها پیوسته در حال تحقیق بر روی گونه­هایی هستند که ضمن تحمل این تنش­ها بتوانند بخشی از نیاز جوامع بشری را رفع نمایند و یا از مکانیزم این گیاهان مقاوم بر روی محصولات راهبردی استفاده کنند. بنابراین شناخت این گونه­های مقاوم امری ضروری و اجتناب­ناپذیر است و اولین گام در این راه بررسی دامنه تحمل به شوری این گونه­ها می­باشد. در این تحقیق، مقاومت گونه Salicornia herbacea و Alhagi persarum در مراحل جوانه­زنی و رشد اولیه نسبت به نمکNaCl و Na2SO4در غلظت­های صفر (شاهد)، 50، 100، 150، 200، 300، 400 و 500 میلی­مولار در سه تکرار براساس طرح کاملاً تصادفی مطالعه شد. صفات مطالعه شده شامل درصد، سرعت و شاخص جوانه­زنی، طول گیاهچه و شاخص بنیه­بذر می­باشند. برای تجزیه و تحلیل تأثیر  نمک  NaClو Na2SO4بر روی هر یک از گونه­ها از تجزیه واریانس یکطرفه و آزمون مقایسه میانگین دانکن استفاده گردید. برای مقایسه دو گونه نیز از آزمون جفتی وابسته در نرم­افزار SPSS استفاده شد. نتایج نشان داد که در هر دو گونه بین غلظت­های مختلف شوری اختلاف معنی­داری وجود دارد. گونه سالیکورنیا و خارشتر در مراحل اولیه رشد و جوانه­زنی یک هالوفیت اختیاری می­باشند، ولی دامنه تحمل سالیکورنیا در برابر شوری بیشتر از خارشتر می­باشد. شرایط جوانه­زنی و رشد اولیه سالیکورنیا در برابر شوری­های کم در نمک سولفات سدیم  بهتر از نمک کلرید سدیم می­باشد. در حالی­که گونه خارشتر به­عنوان یک گونه کلرور پسند معرفی می­شود. همچنین در گونه خارشتر خصوصیات رویشی و در گونه سالیکورنیا خصوصیات جوانه­زنی در برابر تنش شوری واکنش بهتری نشان می­دهد.