تحلیل فضایی معیارهای قیمت گذاری پارکینگ در بافت مرکزی شهر مطالعه موردی: منطقه 7 شهر تهران

نویسندگان

1 استادیار، گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استاد گروه جغرافیای انسانی و آمایش دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22034/tri.2023.346132.3047
چکیده

امروزه با افزایش شهرنشینی و نیاز به استفاده از و تردد با خودرو شخصی، کلان‌شهرهای کشور با مشکل جدی تأمین پارکینگ موردنیاز مواجه شده‌اند. از همین رو همچنان گرایش به ساختن پارکینگ‌های وسیع و احیاناً چندطبقه، در نقاطی نظیر مراکز شهر که غالباً با کمبود فضای لازم جهت توقف وسایل نقلیه روبه‌رو هستند، بیش از گذشته وجود دارد. سفرهایی که با اتومبیل انجام می‌شود، در مبدأ و مقصد خود به‌جای پارک نیاز دارند و اگر این نیاز برنامه‌ریزی و فراهم نشود، اتومبیل‌ها به‌ناچار در جاده‌های غیرمجاز توقف و سطح جاده‌ها برای عبور وسایل نقلیه اشغال می کنند؛  به ایمنی و روانی ترافیک و همچنین به محیط‌زیست شهری لطمه می‌زنند. قیمت‌گذاری پارکینگ شامل هزینه پرداختی کاربر و عوارض مستقیم برای استفاده کردن از فضای پارکینگ می‌شود. قیمت‌گذاری مقرون‌به‌صرفه پارکینگ می‌تواند شامل مزایای بیشماری ازجمله؛ افزایش گردش مالی و راحتی کاربر، صرفه‌جویی در هزینه‌های پارکینگ، کاهش مشکلات ترافیک و افزایش بازده پارکینگ‌ها باشد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و با استفاده از مدل های کمّی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش کارشناسان حوزه ترافیک، شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری هستند  بمنظور تحلیل داده ها از روش تحلیل شبکه استفاده شده و ابزار تحقیق پرسشنامه،نرم افزار سوپر دسیژن و سیستم اطلاعات جغرافیایی است. پس از مطالعات کتابخانه ای شاخص های تراکم جمعیت، تراکم ساختمانی، مساحت پارکینگ، دسترسی بر اساس عرض معبر، قیمت زمین، عرضه پارکینگ، تقاضای پارکینگ و تعداد خودرو استخراج شده  و سپس متناسب با هر شاخص لایه های اطلاعاتی در محیط نرم افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی استفاده شد شد که سرانجام نقشه همپوشانی شده نهایی پهنه‌های مختلف ارزش‌گذاری و تهیه شد؛ سپس با نقشه نهایی به‌دست‌آمد.  مدل نهایی تحقیق، چهار سناریو مشخص قیمت گذاری در پارکینگ‌های حاشیه‌ای، مجتمع‌ها و ساختمان‌های مسکونی، پارکینگ‌های اختصاصی،پارکینگ‌های وابسته به سایر کاربری‌ها پنج پهنه شناسایی‌شده، با توجه به میزان تقاضای پارکینگ و ضرورت مدیریت آن به ترتیب اهمیت اولویت‌بندی شدند تا ملاک استفاده در  تعیین نرخ بهای پارکینگ مصرفی باشند.