نقدی بر دو نظریه جنگ تمدنها و گفتوگوی تمدنها و تبیین نحوه تعامل تمدنها از منظر اسلام با تاکید بر دیدگاه مقام معظم رهبری
نویسندگان
1 استادیار، گروه معارف، دانشگاه قم، قم، ایران
2 دانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران
doi
doi:10.47176/cir.2025.1176چکیده
تعاملات تمدنها از مباحث مطرح در جوامع است، لذا مورد توجه تاریخدانان و سیاسیون قرار گرفته و همواره تلاش کردهاند تا با تحلیل رویدادها نظریاتی ارائه دهند. یکی از عوامل تأثیرگذار در ارائهی این نظریات؛ پایان جنگ سرد، فروپاشی شوروی و حوادث 11 سپتامبر امریکا است که نقطهی شروع نظریات تمدنی است، نظیر؛ نظریهی «برخورد تمدنها»ی هانتینگتون و در مقابل «گفتوگوی تمدنها»ی خاتمی است. نظریهی هانتیگتون به دلیل صبغهی ستیزهجویانهی بینالمللی و نظریهی «گفتوگو» نیز علیرغم تکیه بر مسالمت، به دلیل آرمانگرایی این پروژه و قابلیت اجرایی نداشتن در سطح بینالملل مورد نقد است، لذا نیاز به نظریهای جهانشمول و مبتنی بر آموزههای اسلامی محسوس است. در این نوشتار تلاش شدهاست که به شکل عام این دو نظریه (برخورد و گفتوگو) مورد بررسی و نقد قرار گرفته است و سپس دیدگاه اسلام با تاکید بر نظریات رهبر معظم انقلاب اسلامی، آیت الله خامنه ای درباره نحوهی تعامل تمدن اسلام در مواجهه با غرب مطرح میشود.
