چهره‌شناسی رستم یک دست و هم‌گرایی و ستیزه‌گری او با رستم زال در شاهنامۀ کردی (گورانی)

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی اراک –عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان کردستان

2 دانشگاه علامه طباطبایی تهران و دانشگاه آزاد اسلامی اراک

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22067/jls.v49i2.56582
چکیده

چهره‌شناسی پهلوانان و قهرمانان در داستان‌های حماسی و بررسی کارهای آن ها، ما را بیشتر به شناخت باورها، اعتقادات و اتفاقات تاریخی گذشته نزدیک می‌کند. همچنین، بررسی سرنوشت و منش بعضی از این پهلوانان حماسی می‌تواند آبشخور بسیاری از اسطوره‌ها و حماسه‌ها را به ما بشناساند. رستم یک دست در بین پهلوانان و قهرمانان داستان های شاهنامۀ کُردی، جایگاه خاصّی را داراست، او موجودی نیمه انسان و نیمه دیو است که رفتار و کردارش در طول داستان ها، تحت تأثیر وجود دوسرشتی اش قرار دارد. دوگانگی سرشتی در این شخصیت، باعث رفتارهای ناهمگون و متضاد در کردار و رفتار او می‌گردد و دو نیروی خیر و شر، در درون او مدام در جدالی پایان ناپذیرند. این چهرة حماسی در شاهنامة کردی، رابطه تنگاتنگی با چهره‌های برجستة منظومه‌های حماسی فارسی دارد که خود قابل توجه و تأمل است. در این مقاله سعی شده است شخصیت و کردارهای رستم یک دست که چهره‌ای ناشناخته در پهنۀ حماسۀ ملی است، معرفی و بررسی و تحلیل شود.