بررسی خاصیت ضد میکروبی عصاره و نانوکپسول حاوی عصاره هیدروالکلی اندام های هوایی گیاه هوفاریقون بر ماندگاری پنیر سفید

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری و دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم و صنایع غذایی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان

2 دانشیار، گروه علوم و صنایع غذایی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی

3 استادیار گروه فناوری های نوین دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد

4 استادیار، گروه علوم و صنایع غذایی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی

5 گروه زیست‌فناوری مواد غذایی، پژوهشکده فناوری‌های پیشرفته مواد غذایی، مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد

doi
10.22034/FSCT.19.128.259
چکیده

تبدیل ترکیبات زیست­فعال به مقیاس نانو، به دلیل کاهش اندازه و افزایش سطح، اثرگذاری آن­ها را افزایش خواهد داد؛ استفاده از ترکیبات ضدمیکروبی در مقیاس نانوذرات، می­تواند غلظت مصرفی را کاهش دهد. گیاه هوفاریقون با داشتن متابولیت­های ثانویه از خاصیت ضدمیکروبی برخوردار می­باشد. در تحقیق حاضر، ضمن بررسی امکان تولید نانوکپسول حاوی عصاره هیدروالکلی اندام­های هوایی گیاه هوفاریقون، اثر ضدمیکروبی عصاره و نانوکپسول حاوی عصاره بر ماندگاری پنیر سفید بررسی گردید. جهت تهیه نانوعصاره، از روش تولید امولسیون نانوکپسول­های آلژینات­کلسیم حاوی عصاره استفاده گردید. نسبت عصاره (با غلظت100 میلی­گرم بر میلی­لیتر) به آلژینات سدیم، 1 به 4 بود. تولید نانوکپسول حاوی عصاره با افزودن نانوذرات کلریدکلسیم به نانوامولسیون آلژینات حاوی عصاره به نسبت 1 به 6 به مدت 4 ساعت صورت گرفت. جهت تهیه پنیر باکتری­های استافیلوکوکوس اورئوس و اشریشیا کلی و مخمر کاندیدا آلبیکنس جداگانه به میزان CFU/ml 103 به شیر تلقیح سپس افزودن کلرید­کلسیم، آنزیم رنت؛ عصاره و نانوکپسول حاوی عصاره به شیر انجام گرفت سپس قدرت ضدمیکروبی عصاره و نانوکپسول حاوی عصاره، ویژگی­های میکروبی نمونه­های پنیر مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تعیین اندازه ذرات، شاخص­ پراکندگی اندازه ذرات، پتانسیل زتا، کارایی ریزپوشانی و بررسی میکروسکوپی ، تولید نانوذرات با کارایی ریزپوشانی مناسب را تأیید نمود. نتایج آزمون­های میکروبی نمونه­های پنیر نشان داد، نمونه حاوی نانوعصاره قادر به کاهش حدود یک سیکل لگاریتمی از میکروارگانیسم تلقیح شده بوده و در زمان ماندگاری مقادیر باکتری گرم­مثبت، گرم­منفی و مخمر سیر نزولی داشت؛ نمونه حاوی عصاره و نمونه شاهد، میزان میکروارگانیسم­ها بیش از 3 سیکل لگاریتمی بوده و در زمان ماندگاری سیر صعودی داشتند، در مقایسه با نمونه شاهد، نمونه حاوی عصاره به­طور معنی­داری دارای مقادیر کمتری از میکروارگانیسم­ها بود. استفاده از نانوعصاره اندام­های هوایی گیاه هوفاریقون، به­عنوان جایگزین نگهدارنده­های سنتزی، باعث تولید محصول غذایی سالم­تر با زمان ماندگاری بیشتر می­شود.