بررسی عوامل محیطی مؤثر بر پراکنش اجتماعات گیاهی مراتع در منطقه حفاظت شده بیجار

نویسندگان

1 کارشناس ارشد بیابان‌زدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 کارشناسی ارشد مرتع‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

5 استادیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان

doi
10.22092/ijrdr.2012.103073
چکیده

در این تحقیق رابطه بین پراکنش اجتماعات گیاهی منطقه حفاظت­شده بیجار با عوامل محیطی بررسی شده است. البته اجتماعات گیاهی به روش نمود ظاهری تعیین شدند. سطح مناسب پلات نمونه­برداری با توجه به نوع و پراکنش اجتماعات گیاهی به روش سطح حداقل و تعداد پلات بعد از نمونه­برداری اولیه با توجه به تغییرات پوشش گیاهی به روش آماری تعیین شد. در هر اجتماع گیاهی، نمونه­برداری در طول 4 ترانسکت 300 متری انجام شد و در طول هر ترانسکت، 15 پلات 1 مترمربعی به فاصله 20 متر از هم قرار داده شد. در هر پلات نوع و تعداد گونه­های گیاهی موجود و درصد آنها تعیین شد. در هر اجتماع 6 پروفیل خاک در توزیع یکسانی در داخل واحد نمونه­برداری حفر شد که با توجه به مرز تفکیک افق­ها در منطقه و نوع گیاهان موجود از دو عمق 0-20 و 20 - 100 سانتی­متری، نمونه خاک برداشت شد. از خصوصیات فیزیوگرافی، ارتفاع، شیب و جهت در نظر گرفته شد و از خصوصیات خاک رس، سیلت، شن، آهک، اسیدیته، هدایت­الکتریکی، ماده آلی و سنگریزه اندازه­گیری شد. بعد از جمع­آوری داده­ها، به­منظور تعیین عوامل تأثیرگذار بر پراکنش پوشش گیاهی، از روش تجزیه مؤلفه­های اصلی (PCA) با استفاده از نرم­افزارPC-ORD  استفاده شد. نتایج نشان داد که بین عوامل مورد بررسی و پراکنش پوشش گیاهی رابطه وجود دارد و مهمترین خصوصیات محیطی مؤثر بر پراکنش اجتماعات گیاهی منطقه، درصد رس، سیلت، شن، سنگریزه، آهک، ارتفاع و شیب است.