بهبود حل مسئله VRPSPD با الگوریتم جستجوی ممنوعه

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دانشیار، گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22034/tri.2023.383740.3121
چکیده

توسعه حمل و نقل تأثیر بسزایی در سیستم‌های اقتصادی اعم از تولیدی و خدماتی دارد که باعث ویژه شدن جایگاه مسئله مسیریابی وسیله‌نقلیه می‌شود. از مهم‌ترین تصمیمات در بخش‌های اجرایی توجه ویژه به یافتن مسیر‌های بهینه، حذف مسیرهای غیرضروری، بهبود در میزان مسافت مسیر طی شده، و کاهش تعداد ناوگان است. در همین راستا یکی از مسائل پیچیده و در عین حال بسیار با اهمیت در شبکه حمل و نقل است که این مسئله پتانسیل بالایی در تعیین مجموعه بهینه از ناوگان وسایل‌نقلیه با هدف خدمت‌رسانی به مجموعه‌ای از مشتریان را دارد و تلاش‌های بسیاری برای حل آن صورت گرفته است. الگوریتم‌های فرا ابتکاری گوناگونی طی سال‌های اخیر توسعه پیدا کرده‌اند، یکی از آنها الگوریتم جستجوی ممنوعه است زیرا قدرت و توانایی مناسبی در حل مسائل پیچیده دارد. در این تحقیق از الگوریتم Tabu Search برای حل مسئله مسیریابی وسیله‌نقلیه با دریافت و تحویل همزمان کالا استفاده شد. با اعمال برخی تغییرات در کدُنویسی آن در نرم افزار متلب و تعیین کردن مؤلفه‌های مقدار تکرار اجرای الگوریتم، مشخص کردن تعداد همسایگان و مقدار لیست ممنوعه باعث بهبود نتایج حاصل در مسافت‌های طی شده توسط وسایل‌نقلیه و بهینه کردن تعداد ناوگان گردید. نهایتاً الگوریتم پیشنهادی جدید روی 14 مسئله نمونه استاندارد از سری مسائل سلهی و نگی اجرا شد و مقادیر به دست آمده با بهترین نتایج موجود از سایر الگوریتم‌ها مقایسه شد که نتایج رضایتبخشی در مسائل کوچک مقیاس داشت.