مقایسهی الگوی اسلامی با الگوهای نظری اقتصاد توسعه دربارهی توزیع اعتبارات تولیدی
نویسندگان
1 استاد برنامهریزی منطقهای دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jed.2013.36238چکیده
نحوهی توزیع اعتبارات کشاورزی باید از یک نظریه و عقبهی فکری پیروی کند. این پژوهش، در ابتدا شاخصهای پنج الگوی نظری بهویژه الگوی اسلام را در رابطه با نحوهی توزیع اثرگذار اعتبارات تولیدی، بررسی کرده و سپس بهمنظور بررسی پایایی الگوهای یادشده، به یک مطالعهی موردی دربارهی اعتبارات بانکی کشاورزی پرداخت. این تحقیق با استفاده از رهیافت نظریهی بنیانی، شصت نفر کشاورز شهرستان خوی را مطالعه کرد که از وامهای کشاورزی استفاده کرده بودند. ابزار جمعآوری دادهها، مشاهده و مصاحبههای نیمهساختاریافته بود. نتایج این پژوهش نشان داد که عوامل بسیار زیادی در استفاده درست از اعتبارات کشاورزی اثرگذار بوده و بر خلاف الگوی سرمایهداری، طبقهی اجتماعی افراد تعیینکننده نیست. همچنین یافتههای این مطالعه نشان داد که دین اسلام، عوامل یادشده را در قالب رهنمودهای کلی جلوگیری از انحصار سرمایه در دست ثروتمندان و عدم غفلت از پروژههای کوچک و فقرا و اعطای آن با توجه به شایستگیها و قابلیتها در نظر گرفته است. آموزههای اسلامی، بخشیدن مال در غیر موردش را اسراف محسوب کرده و آن را منع کردهاند. بنابراین از نظر اسلام، صرف افزایش دسترسی به اعتبارات تولیدی در نواحی روستایی، یک اقدام سادهانگارانه بود و فرصتهای شغلی درآمدزا و عدالت اقتصادی پایدار را ایجاد نخواهد کرد.