بررسی ویژگیهای جوانه‌زنی بذر کوشیا (Kochia scoparia L.) در واکنش به دما و پتانسیل آب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22092/ijrdr.2012.102195
چکیده

کوشیا (Kochia scoparia L. Schard) گیاهی یکساله، شورزیست، مقاوم به شرایط خشکی بوده که قابلیت آبیاری با منبع آب شور را دارد و از جنبه تولید علوفه، منبع ارزشمندی در اکوسیستم­های تحت تنش خشکی و شوری می­باشد. به­منظور ارزیابی رفتار جوانه­زنی بذر کوشیا  (Kochia scoparia L. Schard)مطالعه­ای تحت دماها و سطوح مختلف پتانسیل آب در آزمایشگاه فیزیولوژی گیاهان زراعی دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل نه سطح خشکی (25/0-، 5/0-، 75/0-، 1-، 25/1-، 5/1-، 75/1- و 2- مگاپاسکال) و نیز تیمار بدون اعمال تنش (شاهد) و هشت سطح دمایی شامل (5، 10، 15، 20، 25، 30، 35، 40 درجه سانتی­گراد) بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که سطوح مختلف خشکی و دما بر درصد، سرعت، میانگین زمان جوانه­زنی و شاخص جوانه­زنی تأثیر معنی­داری (01/0P<) دارد و اثر متقابل خشکی و دما نیز بر صفات مذکور معنی­دار شد. بالاترین درصد جوانه­زنی در دمای 20 تا 25 درجه سانتی­گراد و در چهار سطح اول پتانسیل آب رخ داد که اختلاف معنی­داری را با یکدیگر نشان ندادند. همچنین بالاترین سرعت جوانه­زنی در دمای 25 درجه سانتی­گراد و در تیمار شاهد مشاهده شد. با کاهش پتانسیل آب سرعت جوانه­زنی در تمامی تیمارهای دمایی کاهش یافت. به­علاوه کاهش پتانسیل آب افزایش میانگین زمان جوانه­زنی را به دنبال داشت. به‌طوری‌که کمترینمیانگین زمان جوانه­زنی در تیمار شاهد در دمای 25 درجه سانتی­گراد مشاهده شد که معادل 07/1 روز بود. همچنین بالاترین شاخص جوانه­زنی در دمای 25 درجه سانتی­گراد و در تیمار شاهد مشاهده شد. به طور کلی بذرهای کوشیا در محدوده دمایی وسیعی از درجه حرارت و پتانسیل آب قادر به جوانه­زنی هستند.