فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: ذخیرۀ معنوی جامعه به معنی انباشت کنشهای ناشی از منفعت غیر مادی در یک جامعه است. هدف مطالعۀ حاضر، بررسی آیات قرآنی و روایات اسلامی در خصوص نحوۀ تقلیل ذخیرۀ معنوی جامعه بود که باعث ایجاد بلاهایی نظیر کووید 19 می‌شود. روش: مقالۀ حاضر با استفاده از روش‌شناسی نظریۀ داده‌بنیاد، به بازسازی معنایی ذخیرۀ معنوی بر اساس آیات قرآنی و روایات اسلامی پرداخته است. پرسشهای تحقیق عبارت بودند از: از دیدگاه آیات قرآنی و روایات اسلامی، چگونه تقلیل ذخیرۀ معنوی جامعه باعث ایجاد بلا می‌شود؟ با تحول معنوی چگونه می‌توان ذخیرۀ معنوی را افزایش داد؟ چه مدل نظری تحول معنوی را از دیدگاه آیات قرآنی و روایات اسلامی تبیین می‌کند؟ چه تغییراتی در جامعۀ ایران باید رخ دهد که تحول معنوی صورت گیرد؟ راهبردهای کنشی و پیامدهای آن چیست؟ یافته‌ها: متعیّن‌های تحول درونی انسان و استمداد از دین، به عنوان شرایط علّی درونی؛ معنویت‌ستیزی استکبار در سده‌های اخیر به عنوان شرایط علّی بیرونی؛ معنویت در جامعۀ اسلام، خلأ معنوی جهان امروز و گرایش دوبارۀ بشر به معنویت به عنوان بستر؛ جایگاه و نقش معنویت در مرحلۀ نظام اسلامی، جامعۀ اسلامی، تمدن اسلامی و مسئولیت دولت اسلامی نسبت به معنویت آحاد جامعه، به عنوان شرایط مداخله‌گر شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: معنویت در حوزۀ فردی نظیر خودنگری مداوم، حفظ سکینه در حوزۀ مسئولان و آموزش اخلاقی جامعه از سوی حکومت، به عنوان راهبرد کنشی؛ هدفدار شدن زندگی، توأم بودن پیشرفت حقیقی با اخلاق و معنویت در جامعۀ اسلامی به عنوان پیامدهای مثبت تحول معنوی؛ بیماری‌های همه‌گیر و طغیانهای سیاسی به عنوان پیامدهای دوری از معنویت؛ و مقولۀ هسته‌ای این بررسی نیز تحول معنوی است که مقولات عمدۀ مذکور را در بر می‌گیرد.