فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هویت و شخصیت شهر در بستر تعریف ظرف کالبدی متناسب با مظروف فرهنگی و تمدنی شهر معنی می‌یابد. بی هویتی در نماها و بافت شهری امروزی ناشی از استفاده نادرست از الگوهای غیر بومی و اغلب غربی است و لذا شناسایی الگوهای هویت‌بخش متناسب با تمدن اسلامی و ارائه آن به معماران و طراحان جهت حل این بحران ضروری است. این پژوهش، با هدف شناسایی عناصر هویت‌بخش نماهای خانه‌های بافت قدیم قم و با روشی ترکیبی و مشتمل بر برداشت‌های میدانی انجام شده‌ است و با کمک متون کتابخانه‌ای و تحلیل فراوانی عناصر هویت بخش در نمای خانه‌های بافت قدیم قم، داده-های کمی به داده‌های کیفی تبدیل گردیده است. در ابتدای پژوهش مبانی نظری و مؤلفه‌های تاثیرگذار بر آن تعریف شده است و سپس عناصر نماهای خانه‌ها بررسی و با روش دلفی، از 20 نفر از معماران صاحب نظر پرسشنامه تهیه گردیده‌ که با روش AHP این عناصر وزن دهی شده‌اند. خانه‌ها به دوبخش خانه‌های فرادست و فرودست تقسیم شده‌اند که در هر دسته 4 خانه مورد بررسی قرار گرفته‌ ‌است. در خانه‌های فرادست 73.21% و در خانه های فرودست 64.28% از عناصر هویت بخش فرهنگ اسلامی (مبتنی بر داده های پژوهش) مشاهده شده ‌است. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که بافت قدیم قم به لحاظ کیفیت کالبدی، با هویت اسلامی ایرانی تطبیق نسبی دارد. این نتایج از کمک نهادهای مربوطه در جهت بهبود بخشیدن به هویت نمای شهری حمایت می‌نماید.