بررسی خصوصیات بوم‌شناختی گونه نتر (Astragalus squarrosus) در رویشگاه‌های کاشان

نویسندگان

1 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشگاه تهران

3 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

5 کارشناس ارشد بیابان‌زدایی دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران و عضو باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم شهر

doi
10.22092/ijrdr.2011.102141
چکیده

آگاهی از نیازهای اکولوژیک و بوم­شناختی گونه­های مرتعی می­تواند در جهت برنامه­ریزی و مدیریت جوامع گیاهی و حفظ، احیاء و بهره­برداری از اکوسیستم­های مرتعی بسیار حائز اهمیت باشد. مطالعه پیش­رو به بررسی خصوصیات اکولوژیک و رویشگاهی گونه نتر (Astragalus squarrosus) در رویشگاههای کاشان پرداخته است. از این رو، در هریک از مناطق مورد مطالعه نمونه­برداری از خاک در طول چهار ترانسکت و در دو عمق30-0 و60-30 سانتی­متری و نمونه­برداری از گونه گیاهی نیز در سه مرحله رشد رویشی، گلدهی و بذردهی انجام شد. بررسی خاک رویشگاههای نتر نشان داد که این گونه اغلب در خاکهای شنی لومی تا لومی شنی رویش داشته و در دامنه هدایت­الکتریکی 4/0 تا 2/4 دسی­زیمنس بر متر و pH 49/7 تا 17/8 توانایی ادامه حیات دارد. نتایج مطالعات پوشش گیاهی نشان داد که در رویشگاههای این گونه میانگین تولید سال جاری 3/78 کیلوگرم در هکتار و میانگین تراکم گونهA. squarrosus  9/1322 پایه در هکتار بوده است. نتایج بررسیهای انجام شده بر روی خصوصیات کیفی علوفه در گونه A. squarrosus در سه مرحله رشد رویشی، گلدهی و بذردهی نشان داد که با پیشرفت مرحله رویشی 6/3 درصد از میزان پروتئین خام و 82/0 درصد از میزان کربن آلی گیاه کاسته شده است. همچنین با کاهش ماده خشک قابل هضم (DMD) و انرژی متابولیسمی (ME) و افزایش 1/4 درصدی میزان دیواره سلولی بدون همی­سلولز (ADF)‏ در مرحله بذردهی، از ارزش غذایی گونه نتر بطور چشمگیری کاسته شده و کیفیت علوفه این گونه بشدت کاهش یافته است.