رابطه بین جوامع گیاهی و متغیرهای فیزیکی و شیمیایی خاک (مطالعه موردی: کویر میقان اراک)

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 دکترای مرتع‌داری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران

3 استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

4 استادیار، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اراک

doi
10.22092/ijrdr.2011.102167
چکیده

این تحقیق به­منظور دستیابی به مدل ارتباط مکانی ترکیب گونه­های گیاهی با تغییرات خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک، در یک دشت کاملاً مسطح در شمال تا شمال­غرب کویر میقان، در شمال­شرقی اراک انجام شد.  با توجه به شرایط رویشگاههای منطقه، ابتدا نمونه­برداری پوشش گیاهی در سه رویشگاه با استفاده از روش حداقل سطح نمونه انجام شد.سپس تعداد پلاتها و اندازه آنها با توجه به شرایط هر تیپ بدست­آمد. در مرحله دوم نمونه­برداری از خاک در عمق­های 20-0 و 100-20 انجام شد. نمونه­ها به آزمایشگاه منتقل و میزان ماده آلی، آهک، گچ، هدایت­الکتریکی، اسیدیته و درصد شن، سیلت و رس خاک و یونهای محلول (کلر، بیکربنات، سولفات سدیم، پتاسیم، منیزیم و کلسیم)، ثبت شد. با استفاده از روشهای مناسب،TWINSPAN) ) و (DCA) پوشش گیاهی طبقه­بندی و گروههای گیاهی مشخص شد، سپس تغییرپذیرترین عوامل خاکی مؤثر بر پراکنش پوشش گیاهی با استفاده از آنالیزهای PCA و CCA تعیین گردید، به­طوری­که رابطه بین پوشش گیاهی و عوامل محیطی به وسیله روشهای رسته­بندی مشخص شد. البته نتایج حاصل ازTWINSPAN) ) و (DCA) سه گروه گیاهی را تعیین نمود. بنابراین مهمترین عوامل خاکی مؤثر در پراکنش پوشش گیاهی با استفاده از روش PCA، خصوصیاتی نظیر بافت، شوری، سدیم، منیزیم و آهک را نشان داد. همچنین با استفاده از آنالیز CCA، عوامل مهم مؤثر بر پوشش گیاهی بافت و شوری حاصل شد.