تبلور مفهوم زمان: براساس حرکات استعاری دستان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد زبان‌شناسی همگانی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار گروه زبان‌شناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22059/jolr.2014.52663
چکیده

این مقاله به بررسی حرکات استعاری دستان در حین به کار بردن قیدهای مختلف زمان توسط فارسی‌زبانان، بهمنظور ارائه طرحی برای مفهوم زمان، می‌پردازد. پس از تصویربرداری از 22 آزمودنی، در حین پاسخ‌گویی به سؤالات مبهم پرسش‌نامه‌ای شامل 10 سؤال که آزمودنی را ملزم به کار بردن قیدهای مختلف زمان می‌نمود، و تحلیل داده‌های تصویری حاصل، پیکره‌ای شامل 299 حرکت بهدست آمد. داده‌های این پیکره 8 نوع حرکت متفاوت را جهت اشاره به قیدهای زمانی مختلف نشان می‌دهد که براساس بسامد وقوع تعیین شده‌اند. این حرکات تنها شامل حرکات دستان می‌باشد؛ چرا که حرکات دیگر اعضای بدن، مانند سر و تنه، به دلیل بسامد بسیار پایین از پیکره حذف شدند. این نوع حرکات را می‌توان در سه دسته گذشته، حال و آینده جای داد. در پایان پژوهش، براساس این حرکات، طرحی برای مفهوم زمان در ذهن سخن‌گویان فارسی پیشنهاد شده است. این طرح نشان می‌دهد که زمان برای فارسی‌زبانان افقی، از عقب به جلو، و از راست به چپ می‌باشد.