مدل تشریکمساعی بخش دولتی با بخش غیردولتی در پروژههای ساخت، بهرهبرداری، انتقالِ آزادراهی ایران (مطالعه چند موردی)
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی و مدیریت ساخت، دانشکده فنی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه مدیریت پروژه و ساخت، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22034/tri.2022.316538.2986چکیده
موفقیت پروژههایی که با مشارکت بخش عمومی - خصوصی انجام میشود به عوامل مختلفی بستگی دارد. تشریکمساعی مطلوب بخش عمومی و خصوصی در این پروژهها، به عنوان یکی از عوامل موفقیت پروژه شناسایی شده است. دغدغهی اصلی این پژوهش ارائهی مدل نظری تشریکمساعی مطلوب در پروژههای آزادراهی ایران است که با مشارکت در سرمایهگذاری توسط بخش غیردولتی انجام میشود. در این پژوهش ضمن تلاش جهت توضیح مفهوم تشریکمساعی و ویژگیهای آن در این گونه از پروژهها، پیشآیندهای تشریکمساعی و نیز پسآیندهای این پدیده استخراج شده است. به منظور انجام پژوهش، از روش مطالعهی چندموردی برای گردآوری دادهها و از نظریهپردازی دادهبنیاد جهت تجزیه و تحلیل دادهها بهره گرفته شده است. در ادامه، مدل نظری تشریکمساعی مشارکت بخش دولتی و بخش غیردولتی ارائه شده است. بر اساس نتایج پژوهش، پدیدهی تشریک مساعی در این نوع از مشارکتها با مقولههای تشریکمساعی در تامین منابع، تعریف پروژه، تسهیل فرآیندهای دیوانسالاری، تقنینی / حقوقی، تسهیم ریسک، تامین منافع، مدیریت ذینفعان، ارتقاء روشهای نوین ساخت، و تسهیم اطلاعات تعریف میشود. پیشآیندهای علّیِ تشریکمساعی نیز عبارتند از: ویژگیهای بخش دولتی و غیردولتی، اعتماد، تعهد، باور اعضا به منافع همکاری، و فرآیند/ساختار پروژه. مقولههای نظام تامین مالی، اقتصاد کلان، نظام اداری، تعامل انجمن صنفی، تحریم، بلوغ قوانین، و شایستهسالاری دولتی، نیز به عنوان پیشآیندهای زمینهایِ مؤثر بر پدیدهی تشریک مساعی شناسایی شدند. در نهایت، پسآیندهای تشریکمساعی مشتمل بر کارایی، نوآوری، رضایت طرفین، تامین منافع، و تمایل به سرمایهگذاری آتی شناسایی شدند.
