ارزیابی اثر روش‌های مختلف خشک کردن بر برخی صفات فیتوشیمیایی گیاه چوچاق (Eryngium caeruleum Trautv.)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه علوم باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 1. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران2. مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

5 استادیار، گروه علوم کشاورزی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، تهران، ایران

doi
10.22034/FSCT.19.127.317
چکیده

فرآیند پس از برداشت گیاهان دارویی مانند خشک کردن، اهمیت زیادی در چرخه تولید این گیاهان دارد. جهت ارزیابی اثر روش‏های مختلف خشک کردن بر روی برخی صفات فیتوشیمیایی گیاه دارویی چوچاق، این مطالعه در اردیبهشت 1399 در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار انجام شد. گیاه چوچاق از باغات شهرستان نور در مرحله رویشی جمع­آوری گردید. تیمارهای این مطالعه شامل خشک کردن در سایه اتاق با دمای حدود 25±3 درجه سانتی‎گراد و تهویه مناسب، آفتاب، آون در دمای 45 درجه سانتی‎گراد، آون در دمای 55 درجه سانتی‎گراد، آون در دمای 65 درجه سانتی‎گراد، آون خلأ در دمای 45 درجه سانتی­گراد، آون خلأ در دمای 55 درجه سانتی­گراد، آون خلأ در دمای 65 درجه سانتی­گراد، مایکروویو با توان 200 وات، مایکروویو با توان 500 وات و مایکروویو با توان 800 وات و همچنین گیاه تازه (تر) بودند. صفات میزان رطوبت بر مبنای وزن تر و خشک، زمان و سرعت خشک شدن، میزان اسید آسکوربیک، میزان پروتئین، میزان کربوهیدرات کل، میزان فنول و فلاونوئید کل و فعالیت آنتی‏اکسیدانی مورد سنجش قرار رفت. نتایج نشان داد که روش‏های مختلف خشک کردن بر صفات فیتوشیمیایی تاثیر معنی­داری داشته­اند. کمترین زمان و بیشترین سرعت جهت خشک شدن نمونه‏های گیاهی مربوط به مایکروویو 800 وات بود. بیشترین مقدار اسید آسکوربیک (72/385 میکروگرم بر میلی‏گرم)، پروتئین (72/19 درصد)، فنول کل (19/47 میلی‏گرم گالیک اسید بر گرم ماده خشک)، فلاونوئید کل (96/50 میلی‏گرم کوئرستین بر گرم ماده خشک) و نیز فعالیت آنتی‏اکسیدانی (02/76 درصد) در گیاه تازه و پس از آن در تیمار خشک کردن با آون در دمای 55 درجه سانتی‏گراد مشاهده شد. بطور کلی این مطالعه نشان داد که بیشترین ترکیبات فیتوشیمیایی در گیاه تازه چوچاق یافت می­شود و در صورت ضرورت نگهداری، خشک کردن گیاه در آون با دمای 55 درجه سانتی‏گراد توصیه می­شود.