بررسی آت‌اکولوژی گونه (M.B.)DC. Caragana grandiflora (مطالعه موردی: شهرستان پلدشت استان آذربایجان‌غربی)

نویسندگان

1 مربی پژوهشی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌غربی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مرتع‌داری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

3 مربی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

doi
10.22092/ijrdr.2011.102183
چکیده

حفظ، احیاء، توسعه و مدیریت منابع طبیعی تجدیدشونده بخصوص پوشش گیاهی مستلزم شناخت دقیق و جامع آنها می‌باشد. مطالعات آت­اکولوژی مدیریت پایه­ای را برای مدیریت اکوسیستم­ها بوجود می­آورد. در مطالعه حاضر اکولوژی گونه Caragana grandiflora از خانواده بقولات در استان آذربایجان­غربی و در منطقه پلدشت مورد تحقیق قرار گرفت. به­منظور مطالعه آت­اکولوژی این گونه گیاهی چندساله، ابتدا رویشگاه آن در منطقه به­کمک بازدیدهای صحرایی و گزارشهای موجود مشخص شد، سپس ویژگیهای اقلیمی و خاک رویشگاه، سیستم ریشه، فنولوژی، نحوه زادآوری و ترکیبات غذایی گیاه مورد بررسی قرارگرفت. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که رویشگاه این گونه بسیار محدود بوده و به­صورت لکه­ای و پراکنده در شمال­غربی منطقه مورد مطالعه واقع شده است. متوسط میزان بارندگی سالیانه در این رویشگاه 6/312 میلی­متر و دمای متوسط سالیانه 8/12 درجه سانتی­گراد می­باشد. این گونه روی خاکهای آهکی با بافت شنی و با میزان اسیدیته برابر با 5/7 تا 67/7 و هدایت­الکتریکی 05/1 تا 22/1 دسی­زیمنس بر متر دیده می­شود. این گونه دارای ریشه راست، منشعب و ریزومی می­باشد که تا عمق حدود 2/1 متر در خاک نفوذ می­کند و پس از برخورد با لایه سخت و غیرقابل نفوذ به طور افقی به طول 20/3 متر گسترش می­یابد. بررسی نحوه حضور گونه مورد نظر نشان داد که پوشش تاجی این گیاه 63/18 تا 12/31 درصد است. در منطقه مورد مطالعه پدیده­های فنولوژیکی در این گونه از اوایل اسفندماه با ظاهر شدن جوانه­های رویشی آغاز می­شود و تا پایان فروردین­ماه ادامه دارد. دوره گلدهی آن از اواسط اردیبهشت­ماه تا اواخر خردادماه است. از اواخر خردادماه درختچه پوشیده از میوه­های نیام می­شود و در تیرماه بذر بطور کامل می­رسد. داده­های آزمایشگاهی پس از وارد کردن در نرم­افزارSPSS  نخست از نظر نرمال­بودن مورد بررسی قرار گرفتند. سپس با تجزیه واریانس و آزمون دانکن میانگین داده­ها با یکدیگر مقایسه شد. اندام هوایی این گیاه در مرحله رویشی دارای 94/21 درصد و در مرحله گلدهی 37/29 درصد و در مرحله بذردهی 25/14 درصد پروتئین خام دارد. بنابراین پیشنهاد می­شود از این گیاه برای اصلاح و احیاء مراتع مخروبه که دارای شرایط اکولوژیک شبیه به آنچه در رویشگاه­های آن، در استان آذربایجان­غربی وجود دارد بکار برده شود